Η ανάγνωση των ιστορικών πηγών μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο καλλιέργειας δεξιοτήτων ανεξάρτητης ιστορικής διερεύνησης. Η χρήση και η αξιοποίηση των ιστορικών πηγών αποτελούν προτεραιότητα των ιστορικών στην προσπάθειά τους να προσεγγίσουν το παρελθόν και να το καταστήσουν ιστορικό. Στην ίδια κατεύθυνση, η χρήση των ιστορικών πηγών στη σχολική τάξη, με την αξιοποίηση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων μελέτης, επιτρέπει την άμεση συμμετοχή των μαθητών στη διαδικασία οικοδόμησης της ιστορικής γνώσης. Στη δραστηριότητα αυτή η επεξεργασία της ιστορικής πηγής υλοποιείται με τη μελέτη του πρωτότυπου και του μεταφρασμένου περιεχομένου της και την απάντηση σε ερωτήματα που σχετίζονται με αυτήν (δημιουργός, ιδιότητα δημιουργού, χρόνος δημιουργίας, χαρακτήρας πηγής, σκοπός συγγραφής, κοινό απεύθυνσης, οπτική γωνία δημιουργού). Η διαδικασία ανατροφοδότησης επιτρέπει την εκ νέου τη διαμόρφωση των απαντήσεων με τις απαραίτητες αλλαγές που κρίνονται απαραίτητες.