Title: κουτί κόκκινο με φιόγκο ασημένιο

Authors: Clker-Free-Vector-Images (Author)
Source: http://pixabay.com
Licence: PD

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Text χωρίς τίτλο

Το κείμενο αυτό ανοίγει σαν ένα δώρο που κρύβει πολλές εκπλήξεις καθώς το διαβάζει ο αναγνώστης / η αναγνώστρια. Σκοπός του συγγραφέα: Να προσφέρει ποικίλα θέματα και τρόπους εκφραστικούς για τέρψη, στοχασμό και συγκίνηση.

=> Πατώντας τα λαχανί αριθμημένα κουμπιά με τη σειρά κάνε δραστηριότητες, προκειμένου να αναγνωρίσεις - εξηγήσεις θέματα και εκφραστικούς τρόπους.

==> Τελειώνοντας βγάλε γενικά συμπεράσματα για να επιβεβαιώσεις την άποψη ότι το κείμενο έχει σκοπό ψυχαγωγικό κυριολεκτικά.

1

Credits: by dapple-designers (Author); source http://pixabay.com; licence PD

Text χωρίς τίτλο

=> Τι αποκαλύπτει το κείμενο καθώς πρωτοανοίγεται στον αναγνώστη/στην αναγνώστρια:

Για ποια χρονική περίσταση και για ποιο ιδιαίτερο έθιμό της μιλά; Δες τον πρόλογο και την πρώτη ενότητα...

2

Text χωρίς τίτλο

=> Θα σου δίνονται λέξεις-κλειδιά που πρέπει να αναγνωρίσεις ποια θέματα και νοήματα του κειμένου δηλώνουν. Να τις χρησιμοποιήσεις συνδυαστικά με δικά σου λόγια, για να εξηγήσεις τα θέματα και νοήματα που θα βρίσκεις στο κείμενο.

Credits: by Κωνσταντίνος Μουζάκης-Myeptanisa (Author); source https://www.myeptanisa.gr/%CE%B3%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BC%CE%B9%CE%B1/%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE/item/1107-%CE%B7-%CF%87%CF%81%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%85%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BD%CE%B9%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%BA

Text χωρίς τίτλο

=> Θέμα "φαγητό"

α) Για τι πρόκειται συγκεκριμένα; Πρόσεξε την περιγραφή του συγγραφέα με όλα τα εκφραστικά μέσα που χρησιμοποιεί: Σε ποιες αισθήσεις απευθύνεται και πώς προσπαθεί να τις ενεργοποιήσει;

=> β) Εδώ μιλάμε απλώς για κάτι γευστικό ή μήπως το φαγητό ξυπνά στον συγγραφέα - ήρωα της αφηγούμενης ιστορίας μια άλλου είδους αίσθηση - συναίσθημα; Πρόσεξε πρώτα την επανάληψη του ρήματος "βλέπω" και "δε βλέπω" (σε αντίθεση) και εξήγησε-αιτιολόγησε πώς ένιωθε ο συγγραφέας - ήρωας.

Εικόνα: Ζακυνθινή κουλούρα του Κωνσταντίνου Μουζάκη - Myeptanisa

3

Credits: by Γαστρονόμος-Καθημερινή και Νικήτας Καράλης-Ανδριακή press (Author)

Text χωρίς τίτλο

=> Δηλαδή, μολονότι περνούσαν και οι Αθηναίοι και ο Ζακυνθινός συγγραφέας ίδια Χριστούγεννα, γιατί δεν ήταν ίδια τελικά;

- Σκέψου ένα παραπάνω: Σε άλλο σημείο του κειμένου παραπέρα αναφέρει επίσης και τη μαμά του, που είχε ζήσει τα δικά της ιδιαίτερα παιδικά Χριστούγεννα, καθώς καταγόταν από... ..., οπότε σε τι είχε συνηθίσει-μάθει;

Eικόνες από: Αθηναϊκές βασιλόπιτες και Πολίτικη βασιλόπιτα του Νικήτα Καράλη

4

Credits: by dandelion_tea (Author); source http://pixabay.com; licence PD

Text χωρίς τίτλο

=> Θέμα "οικογένεια"

α) Τι ανακαλεί στη μνήμη του νιώθοντας νοσταλγία ο συγγραφέας - ήρωας;

β) Μα μήπως έχει κι άλλου είδους δυσκολίες καθώς μεγαλώνει; Σε τι φάση ανάπτυξης της προσωπικότητάς του βρίσκεται;

Αξιοποίησε συνδυαστικά στην εξήγησή σου τις εξής λέξεις-κλειδιά: Οικογενειακό τραπέζι // στενοί δεσμοί // αίσθημα του ανήκειν // απογαλακτισμός // οικογενειακή εστία // στο κουκούλι της οικογένειας

5

Credits: by Κώστας Δουρίδας και Αδελφότης Καριτσιωτών (Author); source https://douridasliterature.com/tokardaritsi.html

Text χωρίς τίτλο

=> Θέμα "Μετανάστευση" ή λαϊκά - παραδοσιακά όπως στα δημοτικά τραγούδια "Ξενιτιά"

α) Τι έχεις να σχολιάσεις για τους ξενιτεμένους, πώς νιώθουν κ γιατί;

β) Σκέψου ένα παραπάνω: Παράγοντες* που τους δυσκόλευαν ακόμα περισσότερο την εποχή** της ιστορίας στην επαφή με τους δικούς τους στην πατρίδα.

** Δες τη χρονολογία που βάζει στην αρχή ο συγγραφέας.

* Για να έχεις ένα μέτρο σύγκρισης, σκέψου στο σήμερα τις δυνατότητες-ευκολίες που προσφέρει η αναπυγμένη τεχνολογία στη μεταφορά, στα ταξιδωτικά μέσα και στην επικοινωνία εξ αποστάσεως των ανθρώπων.

Λέξεις - κλειδιά προς αξιοποίηση: Μετανάστευση εσωτερική // νοσταλγία // περιβάλλον αγροτικής επαρχίας // μεγαλούπολη-αστικό κέντρο // τεχνολογία // μέσα μεταφοράς // αποστάσεις // επικοινωνία // επικοινωνία εξ αποστάσεως

Ποίημα του Κώστα Δουρίδα και εικόνα μετανάστευσης της Αδελφότητας Καριτσιωτών

Text χωρίς τίτλο

=> Για να συγκρίνεις και με βιώματα άλλων:

Σε στέλνω να ξαναδείς την πολίτικη βασιλόπιτα, αλλά τώρα θα διαβάσεις τι μνήμες και νοσταλγία φέρνει στον Νικήτα Καράλη, που τη φτιάχνει ακόμα με την αυθεντική συνταγή...

6

Text χωρίς τίτλο

=> Θέμα "Αλλαγές", με το πέρασμα του χρόνου, αλλαγές στη ζωή, στους ανθρώπους

Τι μπορεί να συμβεί, όπως λέει και στο κείμενο, καθώς μεγαλώνουμε; Και πώς μας επηρεάζουν οι αλλαγές που συμβαίνουν στη ζωή μας ή στο περιβάλλον μας; Σκέψου αλλαγές γλυκιές και πικρές που βίωσε ο συγγραφέας, σκέψου και δικές σου...

Λέξεις-κλειδιά: Αλλαγή κοινωνικής θέσης // σε νέες κοινωνικές ομάδες // αλλαγή  ταυτότητας // αλλαγή ρόλου // πανανθρώπινη μοίρα // πατριαρχική οικογένεια // κοινωνική προσαρμογή.

7

Credits: by LimoncitoSketching (Author); source http://pixabay.com; licence PD

Text χωρίς τίτλο

=> Θέμα "ενηλικίωση": Η ζακυνθινή κουλούρα είναι το "γλυκό των ονείρων" ή ένα φαγητό που "δεν τρώγεται"; ¨Ή μήπως δεν άλλαξε το γλυκό ή το αισθητήριο της γεύσης, αλλά τα μάτια που το βλέπουν;

- Πρόσεξε την περιγραφή που κάνει τώρα που μεγάλωσε ο συγγραφέας, τι εκφραστικά μέσα χρησιμοποιεί για το γλυκό, σε σύγκριση με την περιγραφή στην αρχή του κειμένου, όπως το έβλεπε στην παιδική του ηλικία:

Πώς έβλεπε ο συγγραφέας - ήρωας όταν ήταν παιδί την ζακυνθινή κουλούρα και πώς τώρα ως ώριμος, ενήλικος οικογενειάρχης (αντίθεση); Πώς εξηγείται η αλλαγή της οπτικής;  Και πώς επηρέασε τη γεύση του;

Λέξεις-κλειδιά: ενηλικίωση - ωριμότητα // εξιδανίκευση και απομυθοποίηση

8

Credits: by YouTube video Tasting History with Max Miller και Myeptanisa (Author)

Text χωρίς τίτλο

=> Θέμα "κοινωνικοποίηση"

α) Τι σχέση έχει θεματικά - νοηματικά η παράλληλη ιστορία του μέλανα ζωμού των Σπαρτιατών με το βίωμα του συγγραφέα - ήρωα που αφορά τη ζακυνθινή κουλούρα;

Δηλαδή τι ρόλο παίζει ακόμα και στη γεύση η ανατροφή-διαπαιδαγώγηση των παιδιών σε περιβάλλοντα με τον δικό τους ιδιαίτερο πολιτισμό-κουλτούρα και αξίες;

β) Πρόσεξε στον επίλογο μια 2η ιστορία (μυθοπλασία του Μαρτζώκη), πάλι με ζακυνθινή κουλούρα. Αλλά τώρα ο μέλας ζωμός έχει σχέση παράλληλη ή αντιθετική με αυτή τη ζακυνθινή κουλούρα; Μιλάμε για φαγητά ή μήπως ο συγγραφέας μας ξαναθυμίζει ότι το φαγητό λειτουργεί ως σύμβολο-δείκτης για κοινωνικές σχέσεις και για τις αξίες που ισχύουν;

Λέξεις-κλειδιά: κοινωνικοποίηση // εθισμός // τρόπος διαπαιδαγώγησης ή αγωγή των παιδιών // διαφορετική κουλτούρα-πολιτισμός.

9

Text χωρίς τίτλο

=> Ας εστιαστούμε τώρα στο

ΚΕΙΜΕΝΙΚΟ ΕΙΔΟΣ που επιστρατεύει για τους σκοπούς του ο συγγραφέας, στους ΤΡΟΠΟΥΣ ΓΡΑΦΗΣ και στα ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ που χρησιμοποιεί... Μπες και κάνε δραστηριότητες αναφορικά με τη μορφή και τη δομή - σύνθεση του κειμένου, μέσω των οποίων μεταβιβάζεται το περιεχόμενο, τα θέματα και τα νοήματα-ιδέες που είδαμε προηγουμένως.