20/12/2022
Διαφορετικότητα και διαπολιτισμική επικοινωνία στη σχολική τάξη
Δημιουργοί / ΣυντελεστέςΖιώγα Στυλιανή εκπαιδευτικός ΠΕ86, Δευτεροβάθμιας Εκπ/σης
Σύλληψη ιδέας, συλλογή υλικού, δημιουργία δραστηριοτήτων, συγγραφή και επιμέλεια σεναρίου
Συνοπτική περιγραφήΣτόχος της Διαπολιτισμικής Διδακτικής δεν είναι η αντιστάθμιση κάποιου ενδεχόμενου γνωστικού ελλείμματος, αλλά η αξιοποίηση των γλωσσικών και πολιτισμικών διαφορών που υφίστανται στη σχολική τάξη προς όφελος όλων των μαθητών, τόσο των μειονοτικών, όσο και των γηγενών.
Γνωστικό/ά αντικείμενο/α – γνωστική/ές περιοχή/έςΤεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών-ΤΠΕ
Διαπολιτισμική Αγωγή
Σχέση / Σύνδεση με το/τα Πρόγραμμα/τα ΣπουδώνΚατά την διδακτική πράξη τα θέματα που επιλέγει ο εκπαιδευτικός πρέπει να προέρχονται μέσα από ένα ευρύ φάσμα πολιτισμών, το οποίο αναπτύσσεται σε διάφορες εκδηλώσεις του (ήθη, έθιμα, παιχνίδια κ.λπ). Στα παιδιά επισημαίνεται πως δεν υπάρχουν πολιτισμοί ανώτεροι από κάποιους άλλους αλλά διαφορετικοί όλοι μαζί κάνουν τον πλανήτη ξεχωριστό. Τα παραδείγματα που χρησιμοποιούνται αντλούνται μέσα από την καθημερινή οικογενειακή ζωή, όπου η ευρύτητά της απεικονίζει και τον τρόπο ζωής των οικογενειών των μειονοτήτων.
Λέξεις-κλειδιάΟ σχεδιασμός και η υλοποίηση της παρέμβασης λαμβάνει υπόψη τις αρχές του εποικοδομισμού, της βιωματικής μάθησης, της ανακαλυπτικής μάθησης και της συνεργατικής μάθησης
Παιδαγωγική προσέγγιση και στρατηγικές Παιδαγωγική προσέγγισηΣύμφωνα με τον εποικοδομισμό, η μάθηση είναι μια διαδικασία εννοιολογικής διαπραγμάτευσης. Εστιάζει στην οικοδόμηση της νέας γνώσης από την παλιά, με γνωστική σύγκρουση και με μετασχηματισμούς της υπάρχουσας γνώσης, καθώς και στο ρόλο του μαθητή στην κατασκευή νοήματος, με αυτορύθμιση, προσωπική ερμηνεία, κατασκευή και οργάνωση των εμπειριών και πειραματισμούς, ώστε να αναδομήσει την αρχική διαισθητική του γνώση.
Η βιωματική μέθοδος επιδιώκει την ενεργό συμμετοχή των παιδιών στη μάθηση θεωρώντας σημαντικές τις συναισθηματικές αντιδράσεις, τις ερωτήσεις και τις απορίες των μαθητών που συζητιούνται ελεύθερα στην τάξη. Επιπλέον, τα παιδιά δουλεύουν σε ομάδες, επικοινωνούν τα βιώματά τους, επεξεργάζονται από κοινού τις αντιδράσεις τους, θέτουν τους δικούς τους στόχους, εκφράζονται και δημιουργούν.
Η ανακαλυπτική μάθηση προκύπτει μέσα τις πράξεις του μαθητή η οποία είναι κοινωνικά καθοδηγούμενη και βρίσκεται σε άμεση σχέση αλληλεξάρτησης με τα κίνητρα και τις επιθυμίες του. Βασική παραδοχή της ανακαλυπτικής μάθησης αποτελεί η έμφυτη τάση των μαθητών να κατηγοριοποιούν τα αντικείμενα μάθησης με βάση τα κοινά τους χαρακτηριστικά.
Μέσα από τις μεθόδους της ανακαλυπτικής μάθησης, οι μαθητές αναπτύσσουν σταδιακά αναλυτική και διαισθητική σκέψη που στηρίζεται στο συλλογισμό και σε επαγωγικές διαδικασίες.
Η ομαδοσυνεργατική μάθηση, συγκρινόμενη με την παραδοσιακή ατομική μάθηση, παρέχει πολλά πλεονεκτήματα και στον τομέα της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Η ομαδοσυνεργατική μάθηση προωθεί την αλληλοεκτίμηση και συμπάθεια μεταξύ των μαθητών σε μεγαλύτερο βαθμό, ανεξάρτητα από διαφορές στο φύλο, την εθνότητα ή την κοινωνική τάξη.
Η παρέμβαση γίνεται σε μαθητές Γυμνασίου
Βαθμίδα Εκπαίδευσηςγυμνάσιο
ΤάξηΒ' Γυμνασίου, Γ' Γυμνασίου
Ηλικιακή ομάδαΑπό 14 Έως 16
Γλώσσα στοχευόμενου κοινούελληνικά
Εκτιμώμενος χρόνος υλοποίησης σεναρίου (διάρκεια)μεγάλη διάρκεια: > 1 μήνα
Χώρος υλοποίησηςΕργαστήριο Πληροφορικής
Ενορχήστρωση τάξηςΑρχικά οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες των δύο(ή και τριών) ατόμων και κάθονται σε κάθε υπολογιστή. Ο εκπαιδευτικός έχει ήδη οργανώσει τον χωρισμό των ομάδων ώστε μαθητής μετανάστης να κάθεται με συμμαθητή του από την Ελλάδα ή άλλη χώρα. Με εύσχημο τρόπο και χωρίς να γίνουν αντιληπτά τα αίτια της δημιουργίας των ομάδων με τον τρόπο αυτό. Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι να παρακολουθεί την ομάδα, να ενθαρρύνει δίνοντας οδηγίες, να επιλύει απορίες, να διαχειρίζεται το χρόνο κ.λπ. Οι ομάδες ανακοινώνουν τα συμπεράσματα στα οποία κατέληξαν και προβαίνουν στη στοχαστική ερμηνεία τους, κάνοντας συνοψίσεις και αναζητώντας συνδέσεις, προεκτάσεις κ.λπ
Ρόλοι μαθητών & εκπαιδευτικώνΟ εκπαιδευτικός δίνει χρόνο λίγων λεπτών ώστε να γνωριστούν τα άτομα της κάθε ομάδας και στη συνέχεια κάθε μαθητής παρουσιάζει τον συμμαθητή με τον οποίο κάθεται μαζί (όνομα, επώνυμο, ηλικία, καταγωγή, γονείς, αδέρφια) σε όλη την τάξη
Απαιτήσεις εφαρμογής σεναρίου Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομήΗ/Υ, Διαδίκτυο
Μεσοπρόθεσμοι στόχοι τους οποίους είναι πιθανό να επιδιώξει ο εκπαιδευτικός είναι να:
- Ενθαρρύνει τους μαθητές να μιλήσουν για τα δικά τους βιώματα προάγοντας την αυτοεκτίμησή τους και αμφισβητώντας τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις
- Επιδιώκει την καλή συνεργασία μεταξύ των μαθητών μέσω ομαδοσυνεργατικών δραστηριοτήτων
- Διευκολύνει τους μαθητές να τροποποιήσουν τη στάση τους απέναντι στο χώρο του σχολείου καθώς και στον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τον εαυτό τους δίνοντας ως κίνητρο τη διαμόρφωση της τάξης με ατομικές παρεμβάσεις του κάθε μαθητή (για παράδειγμα σε μια γιορτή ή τη μέρα του περιβάλλοντος κλπ.).
- Καλλιεργεί την γλωσσική συναίσθηση της διαφορετικής επικοινωνίας μέσα από την αφήγηση παραμυθιών ή άλλων διηγήσεων στη μητρική γλώσσα των μεταναστών μαθητών
- Επιδιώκει να γνωρίσουν οι μαθητές τις ιδιαιτερότητες άλλων πολιτισμών όπως: τα ρούχα, το φαγητό, τα συστήματα αρίθμησης μέσω των παιχνιδιών με διαφορετικά αντικείμενα
Ο εκπαιδευτικός δημιουργεί ένα φύλλο εργασίας και σε κάθε μάθημα υλοποιεί μια δραστηριότητα.
Φύλλο εργασίας: Δραστηριότητα 1
Φύλλο εργασίας: Δραστηριότητα 2
Φύλλο εργασίας: Δραστηριότητα 3
Φύλλο εργασίας: Δραστηριότητα 4
Φύλλο εργασίας: Δραστηριότητα 5
Δραστηριότητα - εκδήλωση
Υλοποίηση σχολικής εκδήλωσης για θέματα ασφαλούς διαδικτύου
Δραστηριότητα - Σχολική εφημερίδα
Δημιουργία ηλεκτρονικής σχολικής εφημερίδας
Η αξιολόγηση της παρέμβασης δεν αποτελεί διακριτό κομμάτι της διδακτικής παρέμβασης αφού η αξιολόγηση θα διενεργηθεί σε δύο επίπεδα. Καθ’ όλη τη διάρκεια της παρέμβασης θα γίνεται συνεχής διαμορφωτική αξιολόγηση, η οποία θα αποτελεί μέρος της μαθησιακής διαδικασίας, ενώ με το τέλος θα γίνει η τελική αξιολόγηση. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να αξιοποιήσει τα παρακάτω εργαλεία αξιολόγησης:
- ημερολόγιο εκπαιδευτικού το οποίο θα αποτελέσει ένα εργαλείο συνεχούς αξιολόγησης και αναστοχασμού του εκπαιδευτικού με στόχο να δράσει διαμορφωτικά στην πορεία της διδασκαλίας
- φύλλα αυτοαξιολόγησης του μαθητή, στα οποία θα καταγράφει ο μαθητής τα δυνατά του σημεία, τις πιθανές αδυναμίες και προβλήματα που αντιμετωπίζει καθ’ όλη τη διάρκεια της παρέμβασης
- ατομικός φάκελος του μαθητή (portfolio), ως ένα εργαλείο συλλογής των εργασιών του μαθητή και ένα εργαλείο συνεχούς αυτοαξιολόγησης
- συνεντεύξεις ικανοποίησης με όλους τους μαθητές στο τέλος της παρέμβασης, για να διερευνηθεί η στάση τους απέναντι στην παρέμβαση, οι δυσκολίες που πιθανόν συνάντησαν και ο βαθμός ικανοποίησης.
Με την κατασκευή και την αξιοποίηση των προαναφερθέντων εργαλείων θα γίνουν εμφανείς οι ανάγκες, οι αδυναμίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι μαθητές προερχόμενοι από άλλα πολιτισμικά πλαίσια, συμβάλλοντας στην εξαγωγή συμπερασμάτων για την επίτευξη των στόχων, την ανάπτυξη και την εξέλιξη των μαθητών
Το σενάριο βασίζεται στη μέθοδο Project
ΒιβλιογραφίαΓιανδικίδου Ε., (2010).Ο αλλοδαπός μαθητής στη σύγχρονη τάξη του Δημοτικού σχολείου. Πτυχιακή εργασία. ΠΤΔΕ Βόλου. Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Δημητριάδου, Κ., Ευσταθίου, Μ., (2008). Διδακτικές προσεγγίσεις σε μικτές τάξεις. Ένταξη παιδιών παλιννοστούντων και αλλοδαπών στο σχολείο (γυμνάσιο), Δ. Κ. Μαυροσκούφης (Επιμ.), Οδηγός Επιμόρφωσης. Διαπολιτισμική Εκπαίδευση και Αγωγή. Θεσσαλονίκη, ΥΠ.Ε.Π.Θ.,
Κολλύφα, M., Αξαόπουλος, I., Κουγιουμτζίδου, P., (2016). Δημιουργικές δραστηριότητες με τις ΤΠΕ για την αποδοχή της διαφορετικότητας. 8th Conferrence on Informatics in Education, pp188-200. Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
Παυλίδου Ζ., (2019). Νέες Τεχνολογίες και Διαπολιτισμική εκπαίδευση: αξιοποίηση των ΤΠΕ στις πολυπολιτισμικές Τάξεις Υποδοχής στην Α/θμια εκπαίδευση. Μεταπτυχιακή εργασία. Σχολή Κοινωνικών Ανθρωπιστικών Επιστήμων. Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας
Alivernini, F., Manganelli, S., Cavicchiolo, E., Girelli, L., Biasi, V., Lucidi, F., (2018) Immigrant Background and Gender Differences in Primary Students' Motivations toward Studying. Journal of Educational Research, v111 n5 p603-611
Entorf, H., & Minoiu, N. (2005). What a difference immigration policy makes: A comparison of PISA scores in Europe and traditional countries of immigration. German Economic Review, 6(3), 355-376.
Schleicher, A. (2006). Where immigrant students succeed: a comparative review of performance and engagement in PISA 2003. Intercultural Education, 17(5), 507-516
Vandevelde, S., Van Keer, H., Merchie, E.,(2017). The Challenge of Promoting Self-Regulated Learning among Primary School Children with a Low Socioeconomic and Immigrant Background. Journal of Educational Research, v110 n2 p113-139
http://www.i-red.eu/resources/projects-files/scedio_drasis-eisagogi-viomatiki_mathisi.pdf
Συνοδευτικό υλικό
| Όνομα αρχείου | Περιγραφή | Τύπος αρχείου | Μέγεθος αρχείου |
|---|---|---|---|
| ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΤΗΤΑ - ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ.pdf | Δεν υπάρχει περιγραφή | Adobe PDF | 81 KB |







