Το παρόν διδακτικό σενάριο αξιοποιεί το βιβλίο στο θεματικό πεδίο της γλώσσας και επικοινωνίας με σκοπό τη γνωριμία των παιδιών με τους κώδικες του κάθε εικονογραφημένου βιβλίου.Αξιοποιούν τα εργαλεία του συγκεκριμένου θεματικού πεδίου ώστε να αναζητήσουν, τρόπους μετάδοσης πληροφοριών που σχετίζονται με την παρατήρηση των βιβλίων, των συναισθημάτων που τους δημιουργούν αλλά και των σημειωτικών στοιχείων που βοηθούν στην αντίληψη της πλοκής.

Σκεπτικό του σεναρίου / Αιτιολόγηση των επιλογών

Αφορμή στάθηκε η Παγκόσμια ημέρα Παιδικού βιβλίου,καθώς και το σχέδιο δράσης της σχολικής μονάδας που αφορά τη δημιουργία βιβλιοθήκης.Τα παιδιά ταξινομώντας και επεξεργαζόμενα τα βιβλία,μέσω της διερεύνησης  ανακάλυψαν κοινές συμβάσεις σε όλα τις οποίες όμως δεν μπορούσαν να κατονομάσουν.Με τον όρο Παιδική Λογοτεχνία εννοούμε το σύνολο των κειμένων, πεζών και ποιητικών, τα οποία είναι αισθητικώς δικαιωμένα και είναι σε θέση να φέρουν το παιδί πιο κοντά στο φαινόμενο της τέχνης και ειδικότερα της λογοτεχνίας. Τα άρτια αυτά λογοτεχνικά έργα απευθύνονται, άμεσα ή έμμεσα, στις αισθητικές απαιτήσεις και τα ενδιαφέροντα της νηπιακής, παιδικής και εφηβικής ηλικίας και ανταποκρίνονται στο αντιληπτικό, γλωσσικό, και συναισθηματικό τους επίπεδο (Αναγνωστόπουλος, 1982 · Δελώνης, 1990).

 

 

Πρωτοτυπία – Καινοτομία

Το σενάριο βασίζεται στο Νέο Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών της Προσχολικής Εκπαίδευσης(5Ε).Το παρόν σενάριο διαμορφώνεται στο πλαίσιο για τη διασφάλιση της ποιότητας του εκπαιδευτικού προγράμματος, καθώς περιγράφει τους στόχους, τη φιλοσοφία και τις διαδικασίες σχεδιασμού και ανάπτυξης αναπτυξιακά κατάλληλων και πλούσιων σε εμπειρίες και ερεθίσματων μαθησιακών περιβαλλόντων στο νηπιαγωγείο. Είναι ταυτόχρονα ευέλικτο και ανοικτό, καθώς παρέχει στις/στους νηπιαγωγούς τα εργαλεία εκείνα που επιτρέπουν τη δημιουργική ενσωμάτωση των αρχών του στον σχεδιασμό διδακτικών παρεμβάσεων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες  των παιδιών της τάξης και όλων όσοι εμπλέκονται στη μαθησιακή διαδικασία.

Προστιθέμενη αξία

Το σενάριο δημιουργεί μαθησιακές καταστάσεις  που διαμορφώνουν την κατάλληλη επικοινωνιακή συνθήκη, ώστε το αντικείμενο της μάθησης να αποκτά λειτουργικό χαρακτήρα, σημασία και νόημα για τα παιδιά. Παράλληλα, δίνει έμφαση στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των παιδιών, υποστηρίζοντας τον κοινωνικό και συνεργατικό χαρακτήρα της μάθησης.

Γνωστικά – διδακτικά προβλήματα

Κατά την ανάπτυξη του διδακτικού σεναρίου λαμβάνονται υπόψη οι πρώτερες λανθασμένες ή ατελείς γνώσεις των παιδιών.

 Οι δυσκολίες αυτές συνδέονται με

την αντίληψη ότι το βιβλίο αποτελεί  αντικείμενο

την έλλειψή παρατήρησης των συμβάσεων ενός βιβλίου

την απουσία επεξεργασίας των σημειωτικών στοιχείων της γλώσσας που παραπέμπουν στο περιεχόμενο και την πλοκή ενός βιβλίου

Πιθανές δυσκολίες της σκέψης τους σχετικά με τις έννοιες αυτές:

Χρήσιμο κρίνεται να ληφθεί υπόψη εάν στην τάξη φοιτούν μαθητές/τριες που δεν έχουν έρθει σε επαφή με τη χρήση του συγκεκριμένου λεξιλογίου καθώς μπορεί να μην έχουν επισκεφτεί βιβλιοθήκη και να μην έχουν διαπραγματευτεί ανάλογη θεματολογία. Ακόμα, μπορεί να υπάρχουν παιδιά που προέρχονται από  οικογενειακά περιβάλλοντα όπου απουσιάζει η επαφή με τον έντυπο λόγο. Κάποια άλλα είναι πιθανό να παρουσιάζουν δυσκολίες στην πρόσληψη και παραγωγή  προφορικού και γραπτού λόγου, παράγοντες που χρειάζεται να ληφθούν υπόψη κατά τον σχεδιασμό του διδακτικού σεναρίου και κατά την υλοποίησή του (Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021). 

Ζητήματα στην κοινωνική δομή της τάξης:

Το σενάριο πραγματοποιείται στο τρίτο τρίμηνο όπου τα παιδιά έχουν αναπτύξει  σχέσεις αλληλεπίδρασης, μπορούν να ακολουθήσουν τους κανόνες της τάξης και έχουν κατακτήσει δεξιότητες συνεργασίας σχεδόν με όλα τα μέλη της τάξης. Οι ομάδες θα χωριστούν σύμφωνα με τη θεωρία της σκαλωσιάς του Vigotsky και τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης του Gardner. Επιπροσθέτως, κρίνεται σημαντική η ενεργός συμμετοχή των γονέων. (Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021).

Παιδαγωγική προσέγγιση και στρατηγικές

Οι παραπάνω παράμετροι αντιμετωπίζονται στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του διδακτικού σεναρίου με τα ακόλουθα:

 

• Παροχή δυνατοτήτων για χρήση διαφορετικών σημειωτικών τρόπων για την καταγραφή και τη σύνθεση πληροφοριών μέσα στο πλαίσιο της πολυτροπικότητας
• Ενεργός εμπλοκή των  «σημαντικών άλλων» στη διδακτική διαδικασία
• Αξιοποίηση πολλαπλών συστημάτων επικοινωνίας με άλλα Νηπιαγωγεία για την ενημέρωση της τοπικής κοινότητας, με σκοπό την επέκταση του διδακτικού σεναρίου σε διαφορετικά περιβάλλοντα (Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021).

  Η διδακτική μεθοδολογία του σεναρίου βασίζεται στην ομαδοσυνεργατική μέθοδο.Καθώς κρίνεται κατάλληλη για τις μικρές ηλικιακές ομάδες μαθητών/τριών  ακολουθείται η καθοδηγούμενη διερεύνηση αλλά  και παιγνιώδεις βιωματικές δραστηριοτήτες. Δίνεται  έμφαση στη διαφοροποιημένη διδασκαλία καθώς αυτό που βοηθά έναν αφορά και το σύνολο(καθολικός σχεδιασμός). Η κοινωνικοποίησή τους ενδυναμώνεται, καθώς μαθαίνουν να υποστηρίζουν με επιχειρήματα τις απόψεις τους, να αναθεωρούν τις αρχικές ιδέες τους, καλλιεργώντας την κριτική τους σκέψη και να επιλύουν τις όποιες διαφωνίες προκύπτουν (Κανάκης, 2007 όπως αναφ. Τζήλου, 2021). Στις επιμέρους φάσεις του σεναρίου αξιοποιούνται διδακτικές τεχνικές και εκπαιδευτικά εργαλεία που εξυπηρετούν επιτυχώς τη μαθησιακή διαδικασία ελκύοντας το ενδιαφέρον των μαθητών/τριών μέσα από τη συνεχή εναλλαγή τους. (Κανάκης, 2007 & Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021).

  Τέτοιες μαθησιακές καταστάσεις στηρίζονται σε ένα σενάριο που διαμορφώνει την κατάλληλη επικοινωνιακή συνθήκη, ώστε το αντικείμενο της μάθησης να αποκτά λειτουργικό χαρακτήρα, σημασία και νόημα για τα παιδιά. Παράλληλα, δίνουν έμφαση στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των παιδιών, υποστηρίζοντας τον κοινωνικό και συνεργατικό χαρακτήρα της μάθησης.

  Η αξιοποίηση των νέων ψηφιακών τεχνολογιών και η ενσωμάτωσή τους στην παιδαγωγική διαδικασία δημιουργεί ένα ελκυστικό μαθησιακό περιβάλλον ενισχύοντας τη μαθησιακή εμπειρία, κινητοποιώντας  τη φαντασία των νηπίων και δημιουργώντας κίνητρα για συμμετοχή, αλληλεπίδραση και δράση (Τζήλου, 2021).

 

Παιδαγωγική προσέγγιση

Α. Διερευνήσεις

• Είδος Διερεύνησης: Η συγκεκριμένη διδακτική παρέμβαση αποτελεί μέρος μιας θεματικής προσέγγισης.
• Τίτλος: «Τι είναι τα βιβλία»

Β. Άλλα μαθησιακά πλαίσια που αξιοποιούνται: Οι επιμέρους φάσεις του διδακτικού σεναρίου οργανώνονται στα ακόλουθα μαθησιακά πλαίσια που λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά κατά την υλοποίηση των δραστηριοτήτων:

Παιχνίδι, ελεύθερο και οργανωμένο: Οι δραστηριότητες των φάσεων του σεναρίου οργανώνονται με  τρόπο ώστε να ενεργοποιούν τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την επινοητικότητα των παιδιών. Παράλληλα, μέσα από διάφορα είδη παιχνιδιού που εμπλέκονται στις δραστηριότητες του σεναρίου, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ενεργό συμμετοχή τους στην όλη διαδικασία, στην εκμάθηση της συνεργασίας, στον τρόπο οικοδόμησης της νέας γνώσης και στην αλληλεπίδταση με το μαθησιακό περιβάλλον με βάση τις εμπειρίες τους (Ματσαγγούρας, 2004 & Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021). Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την κοινωνική συμμετοχή όλων των παιδιών, αλλόγλωσσων και μη και την ενίσχυση των διαπροσωπικών τους σχέσεων.

Διευκρινίζεται, ότι οι δραστηριότητες είναι προσαρμοσμένες στα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες των παιδιών ,  αφήνοντας χρονικό περιθώριο ανοιχτό, να μπορούν να προσαρμόζονται στο πρόγραμμα με διδακτικές παρεμβάσεις αναλόγως πάντα, με την ανταπόκρισή τους (Αναστασιάδης, 2017). 

Οι διερευνήσεις για την επίλυση του προβλήματος: Οι δραστηριότητες που προτείνονται εστιάζουν σε συγκεκριμένα στοιχεία που πρέπει να αποκωδικοποιήσουν τα παιδιά όσον αφορά τη δομή και το εξωφυλλο του βιβλίου.

Καθημερινές και ευκαιριακές καταστάσεις: Σε ορισμένα στάδια – φάσεις του σεναρίου αξιοποιούνται συνθήκες για συνεργασία με τις οικογένειες που προάγουν την εμπλοκή των παιδιών, όπως παρακολούθηση επεξεργασμένου βίντεο στο σπίτι(ανεστραμμένη τάξη).

Διδακτικό μοντέλο

Τα σενάρια της προσχολικής εκπαίδευσης, υπό το πρίσμα της ανάπτυξης των βασικών ικανοτήτων, βρίσκονται σε συστοιχία με τις αρχές της ολιστικής ανάπτυξης και μάθησης.Επενδύοντας στις ήδη υπάρχουσες γνώσεις,επιτρέπεται η επιστροφή στις ίδιες έννοιες δίνοντας έμφαση σε άλλες, ενδεχομένως, Θεματικές Ενότητες, προχωρώντας σε βάθος και αυξάνοντας σταδιακά τον βαθμό δυσκολίας με βάση τις αρχές της σπειροειδούς μάθησης.Βασίζονται στις γνωστικές θεωρίες του οικοδομισμού ή δομητισμού με τις διάφορες εκδοχές του ,κλασικός οικοδομισμός και κονστρακτιονισμός  – θεωρία επεξεργασίας της πληροφορίας.

Διδακτικές στρατηγικές / τεχνικές

ΦΑΣΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ	ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
Α’ ΦΑΣΗ-ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ	Κούκλα, Ρουτίνες σκέψης, Συζήτηση, Καταιγισμός ιδεών
Β΄ ΦΑΣΗ-ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ	Ρουτίνες σκέψης, Συζήτηση, Διερεύνηση, Ομαδοσυνεργατική, Οπτικό υλικό, Έντυπο υλικό, Αενστραμμένη τάξη, Επεξεργασμένο βίντεο, Αναζήτηση και Σύνθεση πληροφοριών
Γ΄ ΦΑΣΗ-ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ	Ομαδοσυνεργατική, Σύνθεση, Αυτοσχέδιες ιστορίες,  Εικαστική αποτύπωση,  Έκθεση έργων, Σχεδιασμός mini books και ψηφιακού βιβλίου
Δ΄ ΦΑΣΗ-ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ	Επίλυση προβλήματος, Συζήτηση, Καταιγισμός Ιδεών, Ερωτήσεις, Κατασκευή, Ψηφιακά πάζλ
Ε΄ ΦΑΣΗ-ΕΚΤΙΜΗΣΗ	Ρουτίνες σκέψεις, Συζήτηση, Συνέντευξη, Σύγκριση αρχικών ιδεών και τελικών παραγόμενων

Το παρόν σενάριο λαμβάνει χώρο στην αίθουσα διδασκαλίας καθώς και στον αυτόνομο χώρο της βιβλιοθήκης της σχολικής μονάδας(νηπιαγωγειο)

Στοχευόμενο κοινό (ομάδα-στόχος ή σε ποιους απευθύνεται)

Το σενάριο απευθύνεται σε μαθητές νηπιαγωγείου ενώ κρίνεται σκόπιμη και η  εμπλοκή των γονέων. 

Βαθμίδα Εκπαίδευσης

προσχολική

Τάξη

Νηπιαγωγείο

Ηλικιακή ομάδα

Από 4   Έως 6

Γλώσσα στοχευόμενου κοινού

ελληνικά

Επίπεδο γλωσσομάθειας

B1-μέτρια γνώση

Εκτιμώμενος χρόνος υλοποίησης σεναρίου (διάρκεια)

μεσαία διάρκεια: από 4 ώρες έως 1 μήνα

Το σενάριο υλοποιείται το τρίτο τρίμηνο του προγραμματισμού,όπου έχει κατακτηθεί η εργασία σε ολιγομελείς ομάδες και στην ολομέλεια. Η χρονική  προσδιορίζεται για 5 μέρες, αλλά το ενδιαφέρον και ο αυξημένος ή μειωμένος βαθμός ανταπόκρισης των παιδιών στις προτεινόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες και γενικότερα, του θέματος της διερεύνησης δρα καταλυτικά και επηρεάζει τη χρονική διάρκεια υλοποίησής του.

Χώρος υλοποίησης

Τάξη-Αίθουσα Διδασκαλίας

Αυτόνομος χώρος σχολικής βιβλιοθήκης

Ενορχήστρωση τάξης

Φυσικό Περιβάλλον: Το σενάριο υλοποιείται στο πλαίσιο της τάξης και ο εσωτερικός χώρος διαμορφώνεται με τη βοήθεια των παιδιών ώστε να αξιοποιηθούν τα κέντρα μάθησης όπως είναι η βιβλιοθήκη, ο υπολογιστής, ο χώρος συζήτησης,για τον πειραματισμό και τη διερευνητική μάθηση. Παράλληλα δίνεται έμφαση στην αλληλεπίδραση και συνεργασία των παιδιών σε μικρές και μεγαλύτερες ομάδες κατά τις επιμέρους δραστηριότητες του σεναρίου (Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021).

Ψηφιακό Περιβάλλον: Για τις ανάγκες του διδακτικού σεναρίου αξιοποιείται ο υπολογιστής της τάξης, οι ψηφιακές φωτογραφικές μηχανές, το μικρόφωνο, τα ηχεία, ο  εκτυπωτής, η κάμερα. Συγκεκριμένα, λογισμικά που θα αξιοποιηθούν είναι: ψηφιακή περιηγηση σε βιβλιοθήκη,περιβάλλον eme,

Τέλος, μέσω της πλατφόρμας e-class και της ιστοσελίδας του σχολείου διευκολύνεται η εμπλοκή των γονέων στη μαθησιακή διαδικασία και  η διάχυση των υλοποιούμενων δράσεων. 

Εκπαιδευτικό Υλικό: Εκπαιδευτικά βίντεο,  απλά εικαστικά υλικά (ενδεικτικά μαρκαδόροι, δαχτυλομπογιές, πινέλα, ψαλίδια), κόλλες χαρτί και χαρτόνια που θα αξιοποιηθούν για τις κατασκευές των παιδιών 

Οργάνωση τάξης / διδασκαλίας

Η εκπαιδευτικός σχεδιάζει και υλοποιεί διδακτικές παρεμβάσεις αξιοποιώντας τα μαθησιακά πλαίσια στο νηπιαγωγείο και οργανώνει το φυσικό, ψηφιακό και κοινωνικό περιβάλλον, ώστε να διαμορφώσει ένα πλούσιο σε ερεθίσματα και «γνωστικά προκλητικό» μαθησιακό περιβάλλον. Ο ρόλος της νηπιαγωγού είναι πολυεπίπεδος και σύνθετος, καθώς καλείται να αναπτύξει μια συλλογική επαγγελματική ταυτότητα που ανταποκρίνεται στις ανάγκες της μάθησης του 21ου αιώνα, στο πλαίσιο της λειτουργίας του νηπιαγωγείου ως κοινότητας μάθησης.

Ρόλοι μαθητών & εκπαιδευτικών

Ρόλος Μαθητών: ενεργός,συνεργατικός, συνερευνητικός (σε επίπεδο ομάδας), διερευνητικός και δημιουργικός.

Ρόλος του Εκπαιδευτικού:Ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να έχει υπόψη του ότι είναι ένα σημαντικό πρόσωπο για τα παιδιά αυτής της ηλικίας. Ακόμη κι αν υπάρχουν πολύ διαφορετικά πρότυπα και περιβαλλοντικές επιδράσεις στη ζωή των παιδιών, οι εμπειρίες τους στο σχολείο και η σχέση τους με τον εκπαιδευτικό συμβάλουν σημαντικά στη διαμόρφωση της δικής τους προσωπικότητας.  Ο/Η νηπιαγωγός δημιουργεί στη σχολική τάξη θετικό κλίμα, με το οποίο προωθεί την ανάπτυξη της επικοινωνίας και των σχέσεων των μαθητών/τριών και γονέων τόσο μεταξύ τους, όσο και με τον/την ίδιο/α. Έχει τη δυνατότητα χρήσης ποικίλων στρατηγικών διδασκαλίας, προωθεί τη δημιουργική μάθηση και την ενεργό συμμετοχή, γίνεται καθοδηγητής/τρια στη μελέτη των μαθητών/τριών, αξιολογητής/τρια και ανατροφοδότης/τρια των δραστηριοτήτων τους.

Με τον υποστηρικτικό και ενθαρρυντικό του/της ρόλο κινητοποιεί τους/τις μαθητές/τριες να επιμένουν στην αναζήτηση της γνώσης, να στοχεύουν στη μάθηση και να αναπτύσσουν τις απαιτούμενες δεξιότητες καλλιεργώντας το αίσθημα της υπευθυνότητας και της αυτονομίας με την ανάληψη πρωτοβουλιών που οδηγεί στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό και απαραίτητο να δημιουργεί ένα φιλικό, ελκυστικό και άνετο μαθησιακό περιβάλλον πλούσιο σε ερεθίσματα οργανώνοντας ενδιαφέρουσες μαθησιακές εμπειρίες μέσα σε πνεύμα συνεργασίας, ενθάρρυνσης, αποδοχής, εμπιστοσύνης και καταμερισμού της εργασίας και των ρόλων. Εξασφαλίζει ώστε η προσέγγιση της γνώσης να προέρχεται μέσα από το παιχνίδι, τη διερεύνηση, τη συζήτηση, την ανταλλαγή απόψεων, την  αξιοποίηση πηγών πληροφόρησης αλλά και τη δημιουργία (Ματσαγγούρας, 2004 όπως αναφ. Τζήλου, 2018 & Οδηγός Νηπιαγωγού – Υποστηρικτικό Υλικό, 2021)

Απαιτήσεις εφαρμογής σεναρίου

Οι απαιτήσεις πηγάζουν από την ανάγκη για τον αναπροσανατολισμό της εκπαίδευσης, σύμφωνα με τους αναδυόμενους στόχους και τις εκτιμώμενες απαιτήσεις της κοινωνίας του μέλλοντος.

Εόναι θεμιτό να επεξεργάζονται μόνοι τους την πληροφορία και να διεξάγουν συμπεράσματα μέσω της επαγωγικής σκέψης.

Προαπαιτούμενες γνώσεις των μαθητών

Ως προς τις προαπαιτούμενες γνώσεις και δεξιότητες, τα παιδιά αναμένεται να:

Γνώσεις:

• να γνωρίσουν τις συμβάσεις του εξώφυλλου ενός βιβλίου
• να αναγνωρίσουν τα σημειωτικά στοιχεία κάθε βιβλίου
• να μάθουν ότι ο κάθε συγγραφέας εκφράζεται με τον δικό του προσωπικό τρόπο 

Δεξιότητες:

• να καλλιεργήσουν γλωσσικές δεξιότητες κατανόησης και παραγωγής προφορικού και γραπτού λόγου σε αυθεντικές συνθήκες επικοινωνίας  μέσω της παρατήρησης βιβλίων
•  να είναι  σε θέση να εκτελούν απλές λειτουργίες των Τ.Π.Ε. για την ολοκλήρωση δραστηριοτήτων

Απαιτούμενα βοηθητικά υλικά και εργαλεία

Σκληρόδετα λογοτεχνικά παιδικά βιβλία

Ιστοσελίδες βιβλιοθηκών

 

Απαιτούμενη υλικοτεχνική υποδομή

Ηλεκτρονικός Υπολογιστής

Σύνδεση στο Διαδίκτυο

Φωτογραφική μηχανή

Εκτυπωτής

Χαρτόνια/Μαρκαδόρους

Απαιτούμενη προετοιμασία

Η δημιουργία βιβλιοθήκης

Το σενάριο "Τι είναι τα βιβλία"στοχεύει:

στην καλλιέργεια της φιλαναγνωσίας

στην αναγνώριση των συμβάσεων του γραπτού λόγου

στην αναγνώριση των συμβάσεων ενός βιβλίου

Διδακτικοί στόχοι

Γραπτή Επικοινωνία

i. Κατανόηση γραπτών κειμένων και εμπλοκή σε πρακτικές ανάγνωσης

ii. Εμπλοκή σε πράξεις γραφής

iii. Έννοιες και συμβάσεις γραπτού κειμένου

ΤΠΕ

 παροχή πληροφοριών και  καθοδήγηση με λογισμικά κλειστού τύπου, 

 διερεύνηση, τον πειραματισμό και την ανακάλυψη με λογισμικά ανοιχτού τύπου

Γενικός/οί στόχος/οι

Κατανόηση γραπτών κειμένων και εμπλοκή σε πρακτικές ανάγνωσης

Ταξινομία διδακτικών στόχων

Για τη διατύπωση των διδακτικών στόχων χρησιμοποιείται η αναθεωρημένη ταξινομία του Bloom. 

Διατύπωση διδακτικών στόχων

Κατανόηση γραπτών κειμένων και εμπλοκή σε πρακτικές ανάγνωσης

Εμπλοκή σε πράξεις γραφής

 Έννοιες και συμβάσεις γραπτού κειμένου

Ειδικοί διδακτικοί στόχοι (κατά Bloom)

Να αναγνωρίζουν σε ένα γραπτό κείμενο τους σημειωτικούς τρόπους που συνενεργούν για τη δημιουργία νοήματος

Να γνωρίζουν σημαντικούς συγγραφείς και ποιητές (παιδική λογοτεχνία και ποίηση)

Να αναγνωρίζουν γράμματα και τα βασικά τυπογραφικά στοιχεία στα γραπτά κείμενα

Να αναγνωρίζουν έννοιες και χαρακτηριστικά των έντυπων ή ψηφιακών κειμένων και βιβλίων

Ως προς γνωστικό τομέα

Οι μαθητές ανακαλούν πληροφορίες από τις μέχρι τώρα αναγνώσεις βιβλίων στην τάξη και κατανοούν γιατί πάντα η νηπιαγωγός "διαβάζει"το εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο.Εφαρμόζουν αυτό που η νηπιαγωγός έδειχνε προκειμένου να αναλύσουν τις δικές τους πληροφορίες.Στη συνέχεια αξιολογούν τα ευρήματα τους πάνω στο εξώφυλλο που επεηεργάστηκαν και το δημιουργούν εκ νέου.

Ως προς συναισθηματικό τομέα

Καθώς συλλάξαν τα βιβλία που βρισκόταν στο πάτωμα οι μαθητές ανέφεραν διάφορα στοιχεία του εξώφυλλου.Χωριστήκανε σε ομάδες και καθώς εργάζονταν εξηγούσανε και συνέθεταν εκ ν'εου τις πληροφορίες.Στο τέλος όλες οι ομάδες επαλήθευσαν τα δομικά στοιχεία του εξώφυλλου.

Ως προς ψυχοκινητικό τομέα

Οι μαθητές συνδυάζουν γνωστά μοτίβα, ιδέες και γεγονότα για να δημιουργήσουν μια πρωτότυπη εργασία ή να διατυπώσουν τη λύση σε ένα πρόβλημα ή να γεννήσουν μια νέα ιδέα. Ο σχεδιασμός των δραστηριοτήτων απαιτεί συνεργασία και την ικανότητα δημιουργίας υποθέσεων με βάση τις διαθέσιμες πληροφορίες.

Χρησιμοποιήθηκε η τεχνική αρχή,μέση ,τέλος προκειμένου να δώσουν νέα τροπή σε μια ιστορία με βάση το εξώφυλλο.

Επίπεδο προσέγγισης μιντιακού στόχου

Ο σκοπός που τέθηκε ήταν οι μαθητές να σχετίζονται με εκμάθηση λειτουργικών δεξιοτήτων χρήσης απαντώντας σε λογισμικά κλειστού τύπου.

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα

Γνώσεις

Να αναγνωρίζουν σε ένα γραπτό κείμενο τους σημειωτικούς τρόπους που συνενεργούν για τη δημιουργία νοήματος

Να γνωρίζουν σημαντικούς συγγραφείς και ποιητές (παιδική λογοτεχνία και ποίηση)

Να αναγνωρίζουν γράμματα και τα βασικά τυπογραφικά στοιχεία στα γραπτά κείμενα

Να αναγνωρίζουν έννοιες και χαρακτηριστικά των έντυπων ή ψηφιακών κειμένων και βιβλίων

Δεξιότητες

Να περιγράφουν τη βασική ιδέα του γραπτού κειμένου συνοψίζοντας πληροφορίες ή συνάγοντας συμπεράσματα

Να προβλέπουν το περιεχόμενο του κειμένου

Να συνδυάζουν τους σημειωτικούς τρόπους που διακρίνουν σε ένα κείμενο (π.χ. εικόνα και γραπτό κείμενο) ώστε να το επεξεργάζονται (π.χ. να κάνουν προβλέψεις, να συνάγουν συμπεράσματα) και να επεκτείνουν τα νοήματα

Στάσεις, συμπεριφορές, αξίες

Να απολαμβάνουν την ανάγνωση βιβλίων και διαφορετικών γραπτών κειμένων

Να κάνουν τις κατάλληλες επιλογές γραπτών κειμένων και βιβλίων ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους και τις διερευνήσεις που πραγματοποιούν

Να σέβονται την προσπάθεια εμπλοκής σε πράξεις γραφής με όποιον τρόπο γίνεται

Να εκτιμούν τη χρησιμότητα των διαφόρων σημειωτικών τρόπων για την παραγωγή γραπτού κειμένου και να αξιολογούν τη «μονιμότητα» του γραπτού κειμένου στον χρόνο

Γνώσεις

Να αναγνωρίζουν σε ένα γραπτό κείμενο τους σημειωτικούς τρόπους που συνενεργούν για τη δημιουργία νοήματος

Να γνωρίζουν σημαντικούς συγγραφείς και ποιητές (παιδική λογοτεχνία και ποίηση)

Να αναγνωρίζουν γράμματα και τα βασικά τυπογραφικά στοιχεία στα γραπτά κείμενα

Να αναγνωρίζουν έννοιες και χαρακτηριστικά των έντυπων ή ψηφιακών κειμένων και βιβλίων

Δεξιότητες

Να περιγράφουν τη βασική ιδέα του γραπτού κειμένου συνοψίζοντας πληροφορίες ή συνάγοντας συμπεράσματα

Να προβλέπουν το περιεχόμενο του κειμένου

Να συνδυάζουν τους σημειωτικούς τρόπους που διακρίνουν σε ένα κείμενο (π.χ. εικόνα και γραπτό κείμενο) ώστε να το επεξεργάζονται (π.χ. να κάνουν προβλέψεις, να συνάγουν συμπεράσματα) και να επεκτείνουν τα νοήματα

Στάσεις, συμπεριφορές, αξίες

Να απολαμβάνουν την ανάγνωση βιβλίων και διαφορετικών γραπτών κειμένων

Να κάνουν τις κατάλληλες επιλογές γραπτών κειμένων και βιβλίων ανάλογα με τα ενδιαφέροντά τους και τις διερευνήσεις που πραγματοποιούν

Να σέβονται την προσπάθεια εμπλοκής σε πράξεις γραφής με όποιον τρόπο γίνεται

Να εκτιμούν τη χρησιμότητα των διαφόρων σημειωτικών τρόπων για την παραγωγή γραπτού κειμένου και να αξιολογούν τη «μονιμότητα» του γραπτού κειμένου στον χρόνο

Σχέση / Σύνδεση με Προγράμματα Σπουδών

Α΄ Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Επικοινωνία Α.1 Γλώσσα

                                                                  Α.2 Τεχνολογίες της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών (ΤΠΕ)

Εκτίμηση μαθησιακών ή άλλων δυσκολιών των μαθητών

Η δυσκολία που παρουσιάστηκε ήταν η επισταμένη ενασχόληση των μαθητών με τα λογοτεχνικά βιβλία,καθώς η μέχρι τώρα ενασχόληση αφορούσε απλώς το ξεφύλλισμά τους. Η κινητοποίηση του ενδιαφέροντος έπαιξε ρόλο κλειδί στην πραγματοποίηση του σεναρίου.

Παιδαγωγική προσέγγιση και στρατηγικές

Το σενάριο βασίστηκε στη διερεύνηση και στην ανακαλυπτική μάθηση.

Οι στρατηγικές που χρησιμοποιήθηκαν ήταν η διατύπωση ανοιχτών ερωτήσεων και ο διάλογος

Εκπαιδευτικοί πόροι

Η βιβλιοθήκη που δημιουργήθηκε ως αυτόνομος χώρος

Εκπαιδευτικά λογισμικά και βίντεο

Εικονικές επισκέψεις σε βιβλιοθήκη

Η εκπαιδευτική διαδικασία είναι προσανατολισμένη στην κριτική εκπαιδευτική θεωρία. Σύμφωνα με αυτήν, η μάθηση αποτελεί ατομική και συλλογική αλληλεπίδραση των μαθητών με το περιβάλλον και η γνώση έχει χειραφετητικό χαρακτήρα.

Ροή εφαρμογής – Πορεία διδασκαλίας

ΦΑΣΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ	ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ, ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ, ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
Α’ ΦΑΣΗ-ΕΞΟΙΚΕΙΩΣΗ	Κούκλα, Ρουτίνες σκέψης, Συζήτηση, Καταιγισμός ιδεών
Β΄ ΦΑΣΗ-ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ	Ρουτίνες σκέψης, Συζήτηση, Διερεύνηση, Ομαδοσυνεργατική, Οπτικό υλικό, Έντυπο υλικό, Αενστραμμένη τάξη, Επεξεργασμένο βίντεο, Αναζήτηση και Σύνθεση πληροφοριών
Γ΄ ΦΑΣΗ-ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ	Ομαδοσυνεργατική, Σύνθεση, Αυτοσχέδιες ιστορίες
Δ΄ ΦΑΣΗ-ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΣ	Επίλυση προβλήματος, Συζήτηση, Καταιγισμός Ιδεών, Ερωτήσεις, Κατασκευή, Ψηφιακά πάζλ
Ε΄ ΦΑΣΗ-ΕΚΤΙΜΗΣΗ	Ρουτίνες σκέψεις, Συζήτηση, Συνέντευξη, Σύγκριση αρχικών ιδεών και τελικών παραγόμενων

Φάσεις, Βήματα ή Δραστηριότητες

Ρουτίνες Σκέψης
Βλέπω	Σκέφτομαι	Αναρωτιέμαι
Τι βλέπεις σε αυτα τα βιβλία;	Τι σκέφτεσαι για αυτό που βλέπεις;	Τι είναι αυτό που σε κάνει να αναρωτιέσαι για αυτά τα βιβλία;

Φύλλα εργασίας

-

Εναλλακτικό σχέδιο δράσης

Καθώς το σενάριο προσφέρει αρκετό οπτικό υλικό είναι καταλληλο και για παιδιά που η οπτική δίοδος αποτελεί τη δίοδο επικοινωνίας με το περιβάλλον τους.

Είδος αξιολόγησης

Τα αποτελέσματα της αυτοαξιολόγησης των μαθητών δείχνοθν ότι οι αρχικοί στόχοι επιτεύχθησαν.

Όσον αφορά το σενάριο προστέθηκαν τραγούδια που έχουν σχέση με τα βιβλία τα οποία αξιοποιήθηκαν ψυχοκινητικά καθώς ήταν ένας τομέας που απουσίαζε από τον αρχικό σχεδιασμό.

Εργαλείο/α αξιολόγησης

Αυτοαξιολόγηση μαθητών:

https://content.e-me.edu.gr/wp-admin/admin-ajax.php?action=h5p_embed&id=1371014

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf8VU4kNb7g4KZd4xUf29MYrivZF122lthCdWeozzimttgDzA/viewform?vc=0&c=0&w=1&flr=0

Αντίκτυπος

Η δράση της φιλαναγνωσίας αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της σχολικής μονάδας του νηπιαγωγείου

https://blogs.sch.gr/5nipvoloumag/schedio-drasis-2023-2024-ta-vivlia-einai-ftera-poy-se-voithoyn-na-petas-psila-kathe-mera/

Επεκτασιμότητα

Το σενάριο θα μπορούσε να επεκταθεί με τη δημιουργία δανειστικής βιβλιοθήκης

Παραλλαγές

Θα μπορούσαμε να επισκεφθούμε τη νεανική-εφηβική βιβλιοθήκη της πόλης.

Βιβλιογραφία

Πεντέρη, Ε., Χλαπάνα, Ε., Μέλλιου, Κ., Φιλιππίδη, Α., & Μαρινάτου, Θ. (2022). Πρόγραμμα Σπουδών Για την Προσχολική Εκπαίδευση – Διευρυμένη Εκδοχή (2η Έκδοση, 2022 ΙΕΠ). Στο πλαίσιο της Πράξης «Αναβάθμιση των Προγραμμάτων Σπουδών και Δημιουργία Εκπαιδευτικού Υλικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης» του ΙΕΠ με MIS 5035542.

Οδηγός Εκπαιδευτικού για το Πρόγραμμα Σπουδών του Νηπιαγωγείου ΕΣΠΑ 2007-13\Ε.Π. Ε&ΔΒΜ\Α.Π. 1-2-3 «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Νέο Πρόγραμμα Σπουδών, Οριζόντια Πράξη» MIS: 295450 Με συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε. Κ. Τ.)

Επιπλέον ψηφιακό περιεχόμενο και εργαλεία

https://network.nlg.gr/

Πρόσθετες πληροφορίες