"Η Οργάνωση του Νέου Ελληνικού Κράτους: Δημιουργία Εννοιολογικού Χάρτη για το Έργο του Καποδίστρια"

Στη Β΄ Φάση του διδακτικού σεναρίου, οι 4 ομάδες εργασίας που δημιουργήθηκαν έρχονται αντιμέτωπες με το ιστορικό ερώτημα:

"Πώς συνέβαλε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά την Επανάσταση του 1821 και ποιες προκλήσεις αντιμετώπισε;"

Αυτό το καθοδηγούμενο ιστορικό ερώτημα προκύπτει μέσα από την ενασχόληση με το ιστορικό θέμα σε ένα κατάλληλο διδακτικό περιβάλλον, το οποίο δημιουργείται από τον/την εκπαιδευτικό. Καλύπτει όλες τις επιμέρους ενότητες του κεφαλαίου και ενθαρρύνει τους μαθητές/τριες να ερευνήσουν τις διάφορες πτυχές της συμβολής του Καποδίστρια στη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία, τον στρατό, τη διοίκηση, την οικονομία, την εκπαίδευση και τη διπλωματία. Επιπλέον, το ερώτημα ανοίγει τον διάλογο για τις προκλήσεις και τα εμπόδια που αντιμετώπισε ο Κυβερνήτης, συμπεριλαμβανομένων των πολιτικών αντιπαραθέσεων και της δολοφονίας του.

Τα Επιμέρους Υποερωτήματα που θα επεξεργαστούν οι ομάδες εργασίας είναι:

1. Ποια ήταν η κατάσταση της χώρας μετά τον Αγώνα και ποια μέτρα έλαβε ο Καποδίστριας για τη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία και τον στρατό;
2. Ποια μέτρα εφάρμοσε ο Καποδίστριας στη διοίκηση και την οικονομία και ποια ήταν η αντίδραση των αντιπάλων του;
3. Ποια ήταν τα μέτρα του Καποδίστρια για την εκπαίδευση και πώς επηρέασαν την κοινωνία;
4. Πώς χειρίστηκε ο Καποδίστριας τις διπλωματικές προκλήσεις και ποια ήταν η σημασία της μάχης στην Πέτρα της Βοιωτίας;

Αυτά τα υποερωτήματα επιτρέπουν στις ομάδες να εστιάσουν σε συγκεκριμένες πτυχές της συμβολής του Καποδίστρια, βοηθώντας τους μαθητές/τριες να αναπτύξουν μια ολοκληρωμένη κατανόηση της περιόδου και του έργου του Καποδίστρια. Η επεξεργασία αυτή περιλαμβάνει την κατασκευή εννοιολογικών χαρτών για κάθε υποερώτημα. Κάθε ομάδα ασχολείται με διαφορετικό υποερώτημα και αξιοποιεί ψηφιακό υλικό, εικόνες και βίντεο που σχετίζονται με το θέμα που επεξεργάζεται. Ο εκπαιδευτικός έχει προετοιμάσει υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό και έχει επιλέξει ντοκουμέντα που θα συμβάλλουν στην απάντηση των τεσσάρων υποερωτημάτων και θα οδηγήσουν στην τελική απάντηση του αρχικού ερωτήματος. Τα επιλεγμένα ντοκουμέντα είναι κατάλληλα για την ηλικιακή ομάδα, προκαλούν το ενδιαφέρον των μαθητών/τριών και είναι ικανά να προκαλέσουν τα συγκεκριμένα ιστορικά υποερωτήματα. Τα ιστορικα υποερωτήματα αποτελούν τον συνδετικό κρίκο των ομάδων εργασίας και το νήμα της ιστορικής διαδρομής.

Στόχοι:

1. Κατανόηση Ιστορικών Γεγονότων:
   • Οι μαθητές/τριες να κατανοήσουν τη σημαντικότητα και την επίδραση των μέτρων του Καποδίστρια στη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία και το στρατό.
   • Να αντιληφθούν τα διοικητικά και οικονομικά μέτρα του Καποδίστρια και πώς αυτά οδήγησαν στη δολοφονία του.
   • Να κατανοήσουν τη σημασία της εκπαίδευσης για τον Καποδίστρια και τα μέτρα που έλαβε σε αυτόν τον τομέα.
   • Να εξετάσουν τις διπλωματικές ικανότητες του Καποδίστρια και την επίδραση της μάχης στην Πέτρα της Βοιωτίας.
2. Ανάπτυξη Δεξιοτήτων Έρευνας και Κριτικής Σκέψης:
   • Οι μαθητές/τριες να αναπτύξουν τις δεξιότητες έρευνας και να μάθουν να αντλούν πληροφορίες από ψηφιακές πηγές και εικόνες.
   • Να ενισχύσουν την κριτική τους σκέψη μέσω της ανάλυσης και επεξεργασίας των δεδομένων που βρίσκουν.
3. Οπτικός Γραμματισμός:
   • Οι μαθητές/τριες να εξοικειωθούν με την κατασκευή εννοιολογικών χαρτών χρησιμοποιώντας το εργαλείο του Φωτόδεντρου.
   • Να κατανοήσουν τη σημασία της οπτικοποίησης της πληροφορίας για την καλύτερη κατανόηση και αποτύπωση της ιστορικής γνώσης.
4. Συναισθηματική Σύνδεση με το Παρελθόν:
   • Να ενισχυθεί η συναισθηματική σύνδεση των μαθητών/τριών με το ιστορικό παρελθόν της Ελλάδας, αντιλαμβανόμενοι την επίδραση των ιστορικών γεγονότων στη σύγχρονη Ελλάδα.
5. Συνεργασία σε Ομάδες:

• Να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας και ομαδικής εργασίας, μοιράζοντας αρμοδιότητες και εργασίες μέσα στην ομάδα.
• Να ενισχύσουν την επικοινωνία και τον συντονισμό μεταξύ των μελών της ομάδας για την αποτελεσματική ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων.

6. Ψηφιακός Γραμματισμός:

• Να εξοικειωθούν με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και πηγών για την αναζήτηση  και επεξεργασία πληροφοριών.
• Να αναπτύξουν δεξιότητες στην ψηφιακή παρουσίαση της πληροφορίας μέσω εννοιολογικών χαρτών και άλλων ψηφιακών μέσων.

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

1. Ιστορική Κατανόηση και Ανάλυση:
   • Οι μαθητές/τριες να μπορούν να περιγράψουν και να εξηγήσουν τα κύρια μέτρα του Καποδίστρια και την επίδρασή τους στην Ελλάδα μετά τον αγώνα.
   • Να αναλύσουν τα αίτια και τα αποτελέσματα των διοικητικών και οικονομικών μέτρων του Καποδίστρια.
2. Δεξιότητες Έρευνας:
   • Να μπορούν να αναζητήσουν και να επεξεργαστούν πληροφορίες από ψηφιακές πηγές, εικόνες και βίντεο.
   • Να αναπτύξουν την ικανότητα να συνθέτουν πληροφορίες και να τις παρουσιάζουν σε εννοιολογικούς χάρτες.
3. Εφαρμογή Οπτικού Γραμματισμού:
   • Να δημιουργήσουν εννοιολογικούς χάρτες που απεικονίζουν τις κύριες ιδέες και τις σχέσεις μεταξύ τους.
   • Να χρησιμοποιούν τα εργαλεία οπτικοποίησης για να ενισχύσουν την κατανόηση και την αποτύπωση της πληροφορίας.
4. Συναισθηματική Εμπλοκή:
   • Να εκφράζουν συναισθήματα και προσωπικές απόψεις σχετικά με τα ιστορικά γεγονότα και τις προσωπικότητες της εποχής.
   • Να αναπτύξουν μια πιο βαθιά κατανόηση της πολιτιστικής και ιστορικής τους κληρονομιάς.
5.  Συνεργασία και Ομαδική Εργασία:

• Να αναπτύξουν την ικανότητα να συνεργάζονται αποτελεσματικά με τα μέλη της ομάδας τους.
• Να κατανέμουν αρμοδιότητες και να συντονίζουν τις εργασίες για την ολοκλήρωση του εννοιολογικού χάρτη.

    6.Ψηφιακός Γραμματισμός:

• Να εξοικειωθούν με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων, όπως το Φωτόδεντρο, για την κατασκευή εννοιολογικών χαρτών  (http://photodentro.edu.gr/aggregator/lo/photodentro-lor-8521-3423) , σχετικά με την ενότητα που επεξεργάζονται.
• Να αναπτύξουν δεξιότητες στην αναζήτηση, αξιολόγηση και παρουσίαση πληροφοριών από ψηφιακές πηγές.

Οι δραστηριότητες που περιλαμβάνονται σε αυτή τη φάση του σεναρίου είναι ποικίλες και περιλαμβάνουν:

1. Δραστηριότητες Παρατήρησης:
   • Οι μαθητές/τριες παρατηρούν εικόνες και βίντεο που σχετίζονται με την ενότητά τους.
   • Ανάλυση ιστορικών πηγών και ντοκουμέντων για καλύτερη κατανόηση των γεγονότων.
2. Δραστηριότητες Αναζήτησης:
   • Αναζήτηση επιπλέον πληροφοριών και στοιχείων που θα υποστηρίξουν την κατασκευή του εννοιολογικού χάρτη της κάθε ομάδας.
   • Χρήση ψηφιακών εργαλείων για την εύρεση και συλλογή σχετικών δεδομένων.
3. Δραστηριότητες Σχολιασμού:
   • Οι μαθητές/τριες σχολιάζουν τις πηγές και τις εικόνες που παρατηρούν.
   • Συζήτηση πάνω στις πληροφορίες που έχουν βρει, καταθέτοντας τις απόψεις και τις σκέψεις τους.
4. Δραστηριότητες Συζήτησης:
   • Συνεργασία και ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των μελών της ομάδας για την οργάνωση και την κατασκευή του εννοιολογικού χάρτη τους.
   • Συζήτηση για την επιλογή της ερώτησης εστίασης και της κεντρικής έννοιας του κάθε χάρτη.
5. Δραστηριότητες Καταγραφής:
   • Καταγραφή των σημαντικότερων πληροφοριών και στοιχείων που βρέθηκαν κατά την έρευνα.
   • Οργάνωση των σημειώσεων με τρόπο που να διευκολύνει την κατασκευή του ομαδικού εννοιολογικού χάρτη.
6. Δραστηριότητες Κατηγοριοποίησης και Ταξινόμησης:
   • Κατηγοριοποίηση των πληροφοριών σε υποκατηγορίες για καλύτερη οργάνωση.
   • Ταξινόμηση των στοιχείων με βάση τη σημασία τους και την αλληλοσύνδεσή τους.
7. Δραστηριότητες Σύγκρισης:
   • Σύγκριση των πληροφοριών από διάφορες πηγές για την αξιολόγηση της εγκυρότητάς τους.
   • Ανάλυση των διαφορών και ομοιοτήτων μεταξύ των ιστορικών γεγονότων και των πηγών.
8. Σχεδιασμός Εννοιολογικού Χάρτη

Κάθε ομάδα θα δημιουργήσει έναν εννοιολογικό χάρτη που θα απεικονίζει τις κύριες ιδέες και τις σχέσεις μεταξύ τους για την ενότητα που επεξεργάζονται. Ο εννοιολογικός χάρτης θα περιλαμβάνει:

• Κεντρική Έννοια: Η βασική θεματική της ενότητας.
• Υποκατηγορίες: Οι κύριες ιδέες και τα μέτρα που έλαβε ο Καποδίστριας.
• Σχέσεις και Συνδέσεις: Η αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων μέτρων και των αποτελεσμάτων τους.

Για την υλοποίηση της δραστηριότητας του σχεδιασμού εννοιολογικού χάρτη από τις 4 ομάδες εργασίας, έχει γίνει χωρισμός του κεφαλαίου σε ενότητες, ως εξής:

1η Ενότητα: Η Κατάσταση της Χώρας Μετά τον Αγώνα – Μέτρα για τη Γεωργία, το Εμπόριο, τη Ναυτιλία και το Στρατό

• Ερώτηση εστίασης: "Ποια ήταν η κατάσταση της χώρας μετά τον Αγώνα και ποια μέτρα έλαβε ο Καποδίστριας για τη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία και τον στρατό;

2η Ενότητα: Μέτρα στη Διοίκηση και την Οικονομία – Η Δολοφονία του Καποδίστρια

• Ερώτηση εστίασης: "Ποια μέτρα εφάρμοσε ο Καποδίστριας στη διοίκηση και την οικονομία και ποια ήταν η αντίδραση των αντιπάλων του;

3η Ενότητα: Μέτρα για την Εκπαίδευση

• Ερώτηση εστίασης: "Ποια ήταν τα μέτρα του Καποδίστρια για την εκπαίδευση και πώς επηρέασαν την κοινωνία;

4η Ενότητα: Οι Διπλωματικές Ικανότητες του Καποδίστρια – Η Μάχη στην Πέτρα της Βοιωτίας

• Ερώτηση εστίασης: "Πώς χειρίστηκε ο Καποδίστριας τις διπλωματικές προκλήσεις και ποια ήταν η σημασία της μάχης στην Πέτρα της Βοιωτίας;

Οι μαθητές/τριες, μέσω της κατασκευής των εννοιολογικών χαρτών, θα εμβαθύνουν στα παραπάνω θέματα και θα αναπτύξουν τις δεξιότητες ανάλυσης, σύνθεσης και παρουσίασης πληροφοριών, ενισχύοντας την ιστορική τους κατανόηση και τη συναισθηματική τους σύνδεση με το παρελθόν της Ελλάδας. Παράλληλα, θα καλλιεργήσουν δεξιότητες κοινωνικού, οπτικού και ψηφιακού γραμματισμού.

Η προβλεπόμενη διάρκεια της Β΄ Φάσης είναι 30 λεπτά.

Για την ανάλυση και επεξεργασία του κεφαλαίου μέσω της κατασκευής εννοιολογικού χάρτη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι παρακάτω τεχνικές διδασκαλίας:

• Καθορισμός Εστιασμένης Ερώτησης: Καθορισμός μιας εστιασμένης ερώτησης για κάθε ομάδα που θα κατευθύνει την κατασκευή του εννοιολογικού χάρτη.
• Χρήση Εργαλείων Κατασκευής Εννοιολογικών Χαρτών: Αξιοποίηση εργαλείων όπως το Φωτόδεντρο για την κατασκευή των εννοιολογικών χαρτών, παρουσίαση της χρήσης του εργαλείου του Φωτόδεντρου και καθοδήγηση των μαθητών/τριών στη χρήση του.
• Συνεργατική Μάθηση: Διαμόρφωση ομάδων μαθητών/τριών για την κατασκευή των εννοιολογικών χαρτών, επιτρέποντας την ανταλλαγή ιδεών και την ανάπτυξη συλλογικής κατανόησης. Κάθε ομάδα ασχολείται με διαφορετική ενότητα του κεφαλαίου και συνεργάζεται για την κατασκευή του χάρτη.
• Χρήση Ψηφιακού Υλικού: Παροχή πρόσβασης σε ψηφιακό υλικό, μέσω tablet που έχουν μοιραστεί στις ομάδες, όπως εικόνες και βίντεο, που σχετίζονται με το κεφάλαιο για την ενίσχυση της κατανόησης και την ενίσχυση της εργασίας των μαθητών/τριών.

Για την κατασκευή εννοιολογικού χάρτη και την ανάλυση του κεφαλαίου στο συμβατικό και ηλεκτρονικό περιβάλλον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα εξής εργαλεία:

1. Πίνακας
   • Χρήση συμβατικού πίνακα ή διαδραστικού πίνακα για την οπτική αναπαράσταση ιδεών και την κατασκευή πρόχειρων σχεδίων του εννοιολογικού χάρτη.
2. Βιβλία
   • Διαδραστικά σχολικά βιβλία Ιστορίας Στ΄ τάξης που περιέχουν πληροφορίες για τον Ιωάννη Καποδίστρια και το έργο του.
3. Εικόνες
   • Εκτυπωμένες ή ψηφιακές εικόνες που αναπαριστούν ιστορικά γεγονότα, πρόσωπα και αντικείμενα σχετικά με το κεφάλαιο.
4. Αρχειακό Υλικό
   • Πρωτογενείς πηγές όπως επιστολές, έγγραφα και αρχεία της εποχής του Καποδίστρια, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την κατανόηση του ιστορικού πλαισίου.
5. Εφαρμογές Εννοιολογικής Χαρτογράφησης
   • Ψηφιακές εφαρμογές όπως το Φωτόδεντρο για την κατασκευή εννοιολογικών χαρτών (http://photodentro.edu.gr/aggregator/lo/photodentro-lor-8521-3423).
6. Ερωτήσεις και ομαδικά φύλλα εργασίας
   • Καθορισμός ερωτήσεων που καθοδηγούν την ανάλυση και την κατασκευή του εννοιολογικού χάρτη.
   • Ομαδικά φύλλα εργασίας, με οδηγίες και δραστηριότητες
7. Εκπαιδευτικό Υλικό
   • Χάρτες και χρονογραμμή που βοηθούν στην κατανόηση της ιστορικής περιόδου και του έργου του Καποδίστρια.
8. Βίντεο
   • Σύντομα βίντεο με πληροφορίες για το θέμα που επεξεργάζεται η κάθε ομάδα.

Οι πηγές άντλησης ιστορικού και εκπαιδευτικού υλικού περιλαμβάνουν:

1. Συμβατικές Πηγές
   • Βιβλία Ιστορίας: Σχολικά εγχειρίδια και επιστημονικές μελέτες για τον Ιωάννη Καποδίστρια.
2. Ψηφιακές Πηγές
   • Εκπαιδευτικές Πλατφόρμες: Χρήση του Φωτόδεντρου για την ανεύρεση και αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού και εργαλείων.
   • Βίντεο και Ντοκιμαντέρ: Εκπαιδευτικά βίντεο και ντοκιμαντέρ από πλατφόρμες όπως το Φωτόδεντρο.
   • Ιστοσελίδες: Επιστημονικές και εκπαιδευτικές ιστοσελίδες που παρέχουν πληροφορίες και πόρους για τον Ιωάννη Καποδίστρια (π.χ., Wikipedia, Encyclopaedia Britannica).

Οργάνωση τάξης / διδασκαλίας

 Στη φάση διαμόρφωσης και διατύπωσης του ιστορικού ερωτήματος διερεύνησης, οι μαθητές/τριες οργανώνονται σε ομάδες για την ανάλυση και επεξεργασία των ενοτήτων του κεφαλαίου μέσα από την κατασκευή εννοιολογικού χάρτη. Το κεφάλαιο χωρίζεται σε ενότητες, και κάθε ομάδα επεξεργάζεται μια διαφορετική πτυχή του, χρησιμοποιώντας ομαδικά φύλλα εργασίας και ψηφιοποιημένο υλικό, όπως εικόνες και βίντεο, στα tablet των ομάδων. Οι μαθητές/τριες αξιοποιούν τεχνικές όπως ο καταιγισμός ιδεών, η συζήτηση και ο διάλογος στην ολομέλεια της τάξης, για να επεξεργαστούν το ιστορικό υποερώτημα που τους έχει ανατεθεί. Η δραστηριότητα ολοκληρώνεται με την κατασκευή εννοιολογικού χάρτη, για κάθε ομάδα, χρησιμοποιώντας το εργαλείο του Φωτόδεντρου, που οργανώνει τις ιδέες και τις πληροφορίες που έχουν συλλέξει οι ομάδες.

Ρόλος του/της εκπαιδευτικού:
Ο/η εκπαιδευτικός λειτουργεί ως εμψυχωτής/τρια και οργανωτής/τρια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, υποστηρίζοντας τους μαθητές/τριες με φθίνουσα καθοδήγηση καθώς εξελίσσεται το σενάριο. Παίζει τον ρόλο του/της διαμεσολαβητή/τριας, διευκολύνοντας την αρχική επαφή με το θέμα και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του ιστορικού ερωτήματος και των υποερωτημάτων. Επίσης, διαμορφώνει συνθήκες για την ανάδυση των προηγούμενων γνώσεων και τη σύνδεσή τους με τις νέες.

Ενέργειες μαθητών και μαθητριών:
Οι μαθητές και μαθήτριες παρατηρούν το αρχικό εκπαιδευτικό υλικό, σχολιάζουν, συσχετίζουν, ανταλλάσσουν ιδέες και απόψεις, διατυπώνουν πιθανές σχετικές γνώσεις και εκφράζουν αντιλήψεις. Με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού, διαπιστώνουν τα χαρακτηριστικά του  ιστορικού υποερωτήματος που τους έχει ανατεθεί και συμμετέχουν στην κατανόηση της ιστορικής σημαντικότητας και αιτιότητας, ώστε, τελικά, να καταλήξουν, με την εξέλιξη του σεναρίου, στην απάντηση του καθοδηγούμενου αρχικού ιστορικού ερωτήματος.

"Ιστορική διερεύνηση μέσα από τη μελέτη των πηγών και την αξιοποίηση των εικόνων"

Στο πλαίσιο της Γ΄ Φάσης, οι 4 ομάδες εργασίας αναλαμβάνουν την επεξεργασία ιστορικών πηγών και την αξιοποίηση ψηφιακού υλικού (βίντεο, εικόνες), που υπάρχουν στα tablet τους, και προσπαθούν να απαντήσουν στα ιστορικά υποερωτήματα, τα οποία  σχετίζονται με το έργο του Ιωάννη Καποδίστρια. Οι δραστηριότητες των ομαδικών Φύλλων Εργασιών καθοδηγούν την ερευνητική μάθηση και προάγουν τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, καθώς περιλαμβάνουν δραστηριότητες διαβαθμισμένης δυσκολίας. Οι μαθητές/τριες εξετάζουν την κατάσταση της Ελλάδας μετά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας και τα μέτρα που έλαβε ο Καποδίστριας για τη βελτίωση της γεωργίας, του εμπορίου, της ναυτιλίας και του στρατού. Παράλληλα, διερευνούν τις διοικητικές και οικονομικές πολιτικές του και τις αντιδράσεις που προκάλεσαν στους αντιπάλους του. Επιπλέον, εξετάζουν τα εκπαιδευτικά μέτρα που εφαρμόστηκαν και την επίδρασή τους στην κοινωνία, καθώς και τις διπλωματικές προκλήσεις που αντιμετώπισε, με έμφαση στη σημασία της μάχης στην Πέτρα της Βοιωτίας. Η διαδικασία περιλαμβάνει εύρεση περιοχών στον γεωγραφικό και ιστορικό χάρτη, σχολιασμό πηγών, κριτική αξιολόγηση γεγονότων και δραματοποίηση. Η ανάλυση και η επεξεργασία πραγματοποιούνται μέσω ομαδικών δραστηριοτήτων, επιτρέποντας τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας και την ενεργή συμμετοχή όλων των μαθητών. Κάθε ομάδα παρουσιάζει τα ευρήματά της στην ολομέλεια της τάξης, ενώ το συνολικό υλικό παρουσιάζεται μέσω ενός βίντεο που δημιουργήθηκε με την πλατφόρμα που υποστηρίζεται από Τεχνητή Νοημοσύνη, lumen.5. Με τον τρόπο αυτό απαντώνται τα υποερωτήματα που είχαν τεθεί στη Β΄ Φάση του σεναρίου. Τέλος, πραγματοποιείται διάλογος για την κριτική σκέψη των παιδιών, αναθεωρώντας ή επιβεβαιώνοντας τις αρχικές απόψεις τους σχετικά με την οργάνωση του κράτους και την προσωπικότητα του Καποδίστρια.

Διδακτικοί Στόχοι:

• Ανάπτυξη Κριτικής Σκέψης: Καλλιέργεια της ικανότητας αξιολόγησης ιστορικών γεγονότων και πηγών, διάκριση διαφορετικών απόψεων.
• Δεξιότητες Έρευνας και Ανάλυσης: Ανάπτυξη δεξιοτήτων έρευνας, εντοπισμού και αξιολόγησης πληροφοριών από ιστορικές πηγές, σύνθεση πληροφοριών και ανάπτυξη τεκμηριωμένων επιχειρημάτων για απάντηση ιστορικών ερωτημάτων.
• Συνεργατική Μάθηση: Ενίσχυση της συνεργασίας, της συζήτησης και της ανταλλαγής απόψεων, ανάπτυξη της ικανότητας ομαδικής εργασίας.
• Ανάπτυξη Δεξιοτήτων Παρουσίασης: Εξάσκηση στις δεξιότητες παρουσίασης, οργάνωση και μετάδοση γνώσεων με σαφήνεια και συνοπτικότητα, αξιοποιώντας τεχνικές πύκνωσης κειμένου.
• Χρήση Τεχνολογίας: Εξοικείωση με τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων, ενσωμάτωση τεχνολογικών μέσων στη διαδικασία μάθησης.
• Κατανόηση Ιστορικού Πλαισίου: Εμβάθυνση στην κατανόηση του χωροχρονικού πλαισίου και της ιστορικής περιόδου της διακυβέρνησης του Καποδίστρια, ανάλυση των μέτρων και πολιτικών του σε διάφορα επίπεδα, (κοινωνικό, οικονομικό, διπλωματικό, πολιτικό).
• Θεατρικές Τεχνικές: Ανάπτυξη δεξιοτήτων εκφραστικής κίνησης και απόδοσης συναισθημάτων και καταστάσεων μέσω της τεχνικής «Γλύπτης – Γλυπτό».
• Προβληματισμός για τις Συνθήκες Θανάτου του Καποδίστρια: Προβληματισμός για τις συνθήκες θανάτου του Καποδίστρια, εξέταση των πολιτικών αντιπαραθέσεων και των αιτίων, συζήτηση ηθικών διλλημάτων.

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα

• Οι μαθητές/τριες θα καλλιεργήσουν την ικανότητα να αξιολογούν κριτικά ιστορικά γεγονότα και πηγές, διακρίνοντας τις διαφορετικές απόψεις και αναλύοντας την αξιοπιστία τους.
• Θα αποκτήσουν δεξιότητες έρευνας, εντοπίζοντας και αξιολογώντας πληροφορίες από ιστορικές πηγές. Θα μάθουν να συνθέτουν πληροφορίες από διαφορετικές πηγές και να αναπτύσσουν τεκμηριωμένα επιχειρήματα.
• Θα ενισχύσουν τις ικανότητές τους στη συνεργασία, τη συζήτηση και την ανταλλαγή απόψεων. Θα μάθουν να εργάζονται αποτελεσματικά σε ομάδες, να συνεισφέρουν ισότιμα και να διαχειρίζονται ομαδικές δραστηριότητες.
• Θα εξασκηθούν στις δεξιότητες παρουσίασης, μαθαίνοντας να παρουσιάζουν τα ευρήματά τους με σαφήνεια και συνοπτικότητα. Θα αναπτύξουν την ικανότητα να οργανώνουν και να μεταδίδουν αποτελεσματικά τις γνώσεις τους στους/στις συμμαθητές/τριες τους.
• Θα εξοικειωθούν με τη χρήση τεχνολογικών εργαλείων, για επεξεργασία αρχείων εικόνας και ήχου. Θα μάθουν να ενσωματώνουν τεχνολογικά μέσα στη διαδικασία μάθησης, ενισχύοντας την κατανόηση και την παρουσίαση των ιστορικών πηγών.
• Θα εμβαθύνουν στην κατανόηση της ιστορικής περιόδου της διακυβέρνησης του Καποδίστρια, αναλύοντας τα μέτρα και τις πολιτικές του. Θα κατανοήσουν τις προκλήσεις και τις συνθήκες της εποχής, καθώς και τις επιπτώσεις των αποφάσεών του στην ανάπτυξη του κράτους. Θα εντοπίσουν σχετικές γεωγραφικές περιοχές σε χάρτης (φυσικούς και ψηφιακούς).
• Θα αναπτύξουν δεξιότητες εκφραστικής κίνησης και απόδοσης συναισθημάτων και καταστάσεων μέσω της τεχνικής «Γλύπτης – Γλυπτό».
• Θα προβληματιστούν για τις συνθήκες θανάτου του Καποδίστρια, εξετάζοντας τις πολιτικές αντιπαραθέσεις και τα αίτια που οδήγησαν σε αυτήν. Θα συζητήσουν τις συνέπειες του θανάτου του για την πολιτική κατάσταση της εποχής.

Στη Γ΄ Φάση του σεναρίου διδασκαλίας οι μαθητές/τριες συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες των ομαδικών Φύλλων Εργασιών, με στόχο την εμβάθυνση στη γνώση και την κριτική σκέψη, ώστε να δοθούν απαντήσεις στα ιστορικά υποερωτήματα που τέθηκαν στην προηγούμενη Φάση. Κατά τη διάρκεια της ανάλυσης και επεξεργασίας των δεδομένων, για την απάντηση των ιστορικών υποερωτημάτων, θα γίνεται διαμορφωτική αξιολόγηση των ευρημάτων των παιδιών. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν:

1. Παρατήρηση: Οι μαθητές/τριες εντοπίζουν περιοχές στον ιστορικό χάρτη της Ελλάδας (Κέρκυρα, Ναύπλιο, Άργος, Τίρυνθα, Αίγινα, Πέτρα Βοιωτίας, Λειβαδιά, Τροιζήνα).
2. Αναζήτηση: Μελετούν ιστορικές πηγές και παρατηρούν ψηφιακές εικόνες, στα tablet των ομάδων, για την κατανόηση των γεγονότων της εποχής και των πολιτικών του Καποδίστρια. Η κάθε ομάδα εργασίας ασχολείται με διαφορετικό ιστορικό υποερώτημα και, συνεπώς, με διαφορετική πτυχή του γνωστικού αντικειμένου.
3. Σχολιασμός: Σχολιάζουν πηγές και γεγονότα, όπως η συγκέντρωση εξουσιών στο πρόσωπο του Καποδίστρια και τις συνθήκες θανάτου του, κάνοντας συγκρίσεις με τις σημερινές μορφές εξουσίας (νομοθετική, εκτελεστική, δικαστική). Σχολιάζονται οι ικανότητες που θα πρέπει να παρουσιάζει ένας ηγέτης (διπλωματικές, επικοινωνιακές, οργανωτικές κ.α.)
4. Συζήτηση: Διάλογος για την αξιολόγηση των ευρημάτων και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών/τριών σχετικά με τις ενέργειες και τα αποτελέσματα του έργου του  Καποδίστρια.
5. Καταγραφή: Καταγράφουν τα βασικά σημεία των πηγών και των ευρημάτων τους.
6. Κατηγοριοποίηση: Κατηγοριοποιούν τις πληροφορίες ανά θέμα, π.χ., μέτρα στη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία, και τον στρατό.
7. Ταξινόμηση: Ταξινομούν τα γεγονότα με βάση τη σημασία τους και τη χρονική σειρά.
8. Σύγκριση: Συγκρίνουν τις πολιτικές του Καποδίστρια με τις σύγχρονες διοικητικές πρακτικές. Γίνονται παραλληλισμοί μεταξύ των αλληλοδιδακτικών σχολείων με την εκπαιδευτική σημασία της ομαδοσυνεργατικής μάθησης στο σύγχρονο σχολείο.
9. Κατανόηση Ιστορικής Σημαντικότητας: Κατανοούν τη σημασία των ιστορικών γεγονότων και την επιρροή τους στην τότε και τη σημερινή κοινωνία. Σε αυτό συμβάλλουν οι προβλεπόμενες δραστηριότητες που ενσωματώνουν τεχνικές θεάτρου, οι οποίες προσφέρουν διαφοροποίηση της διδασκαλίας
10. Καλλιέργεια Ιστορικής Σκέψης: Αναπτύσσουν δεξιότητες όπως η αιτιότητα και η ιστορική και κοινωνική προοπτική.
11. Ανάγνωση Ιστορικών Πηγών: Διακρίνουν το ιστορικό πλαίσιο δημιουργίας των πηγών, αξιολογούν την αξία τους και τις αξιοποιούν για την απάντηση των ερωτημάτων.
12. Παρουσίαση της νέας γνώσης: Η κάθε ομάδα, αφού ανακαλύψει τη νέα γνώση, παρουσιάζει τα ευρήματα της στην ολομέλεια της τάξης. Διεξάγονται τρία είδη παρουσιάσεων:

• Συνοπτική Παρουσίαση: Οι μαθητές/τριες παρουσιάζουν τα ευρήματα τους με τη χρήση τεχνικών πύκνωσης λόγου (περίληψη) και δεξιοτήτων παρουσίασης.
• Βίντεο με Τεχνητή Νοημοσύνη: Χρήση βίντεο από την πλατφόρμα lumen.5 για την οπτικοποίηση των βασικών σημείων του μαθήματος.
• PowerPoint: Παρουσιάζονται τα κυριότερα στοιχεία κάθε ενότητας για την καλύτερη νοηματική οργάνωση του μαθήματος.

Αυτές οι δραστηριότητες επιτρέπουν στους μαθητές να αναθεωρήσουν ή να επιβεβαιώσουν τις αρχικές απόψεις τους, σχετικά με την οργάνωση ενός κράτους και την προσωπικότητα του Καποδίστρια. Ακόμη, μπορούν να κατανοήσουν βαθύτερα την ιστορική σημασία των γεγονότων και να καλλιεργήσουν δεξιότητες κριτικής σκέψης και παρουσίασης.

Η εκτιμώμενη διάρκεια της Γ΄ Φάσης είναι 30 λεπτά

Στη Γ΄ Φάση του σεναρίου διδασκαλίας, οι μαθητές/τριες χρησιμοποιούν διάφορες τεχνικές διδασκαλίας για να επεξεργαστούν και να αναλύσουν τις ιστορικές πηγές και το υπόλοιπο εκπαιδευτικό υλικό (βίντεο, εικόνες) που τους έχει δοθεί. Παραδείγματα αυτών των τεχνικών περιλαμβάνουν:

1. Καταγραφή και Σχολιασμός: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν τα βασικά σημεία από τις ιστορικές πηγές που αφορούν τα μέτρα του Καποδίστρια στη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία και τον στρατό. Σχολιάζουν την αναγκαιότητα και τις συνέπειες αυτών των μέτρων και τις αντιδράσεις των αντιπάλων του.
2. Κατάταξη και Ταξινόμηση: Οι πληροφορίες που συλλέγονται κατατάσσονται σε κατηγορίες, όπως διοικητικά και οικονομικά μέτρα, εκπαιδευτικά μέτρα, και διπλωματικές προκλήσεις. Η ταξινόμηση αυτή βοηθά στην οργάνωση των πληροφοριών και διευκολύνει την ανάλυση των δεδομένων.
3. Αξιολόγηση Υποθέσεων: Οι μαθητές/τριες αξιολογούν τις υποθέσεις σχετικά με τις διπλωματικές ικανότητες του Καποδίστρια, τις συνθήκες του θανάτου του και τη σημασία της μάχης στην Πέτρα της Βοιωτίας, εξετάζοντας τις πηγές για να υποστηρίξουν ή να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους.
4. Κατανόηση Εμπρόθετης Λειτουργίας: Μελετούν τις πηγές για να κατανοήσουν τις προθέσεις και τα κίνητρα πίσω από τις ενέργειες του Καποδίστρια, όπως η συγκέντρωση όλων των εξουσιών στο πρόσωπό του και τα μέτρα που πήρε στους διάφορους τομείς οργάνωσης του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
5. Πολυπρισματικότητα Ιστορικού Υλικού: Μέσω δραστηριοτήτων όπως η σύγκριση των μέτρων του Καποδίστρια με τις σημερινές μορφές εξουσίας, οι μαθητές αναπτύσσουν την ικανότητα να βλέπουν τα ιστορικά γεγονότα από πολλαπλές οπτικές γωνίες.
6. Δραματοποίηση: Μέσω τεχνικών θεάτρου εμβαθύνουν σε γεγονότα της εποχής, επιτυγχάνοντας, έτσι, βαθύτερη κατανόησή τους, με τρόπο που επιτρέπει τη διαφοροποιημένη και βιωματική μάθηση.

Αυτές οι δραστηριότητες ενισχύουν τη συμμετοχή και την κριτική σκέψη των μαθητών/τριών, ενώ ταυτόχρονα καλλιεργούν την ικανότητά τους να αναλύουν και να ερμηνεύουν ιστορικά δεδομένα.

Στη φάση αυτή, οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να αξιοποιήσουν ιστορικό και εκπαιδευτικό υλικό με την υποβοήθηση σχετικών δραστηριοτήτων και εφαρμογών σε συμβατικό ή και ηλεκτρονικό περιβάλλον. Συγκεκριμένα, τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται περιλαμβάνουν:

1. Ιστορικοί Χάρτες: Οι μαθητές εντοπίζουν περιοχές στον ιστορικό χάρτη της Ελλάδας (Κέρκυρα, Ναύπλιο, Άργος, Τίρυνθα, Αίγινα, Πέτρα Βοιωτίας, Λειβαδιά, Τροιζήνα) για να κατανοήσουν τη γεωγραφική σημασία των γεγονότων.
2. Πηγές και Έγγραφα: Ιστορικά κείμενα και πρωτογενείς πηγές που παρέχονται σε έντυπη ή ψηφιακή μορφή για καταγραφή και σχολιασμό. Οι μαθητές/τριες καταγράφουν τα βασικά σημεία και σχολιάζουν τις πληροφορίες.
3. Λογισμικό Παρουσίασης (PowerPoint): Ο/Η εκπαιδευτικός αξιοποιεί παρουσίαση που περιλαμβάνει τα κυριότερα στοιχεία της κάθε ενότητας, βοηθώντας στην καλύτερη νοηματική οργάνωση του μαθήματος.
4. Πλατφόρμα Δημιουργίας Βίντεο με Τεχνητή Νοημοσύνη (lumen.5): Χρησιμοποιείται για τη δημιουργία βίντεο που παρουσιάζει μια συνολική εικόνα του μαθήματος, ενσωματώνοντας τα βασικά ευρήματα των μαθητών.
5. Ηλεκτρονικές Πηγές και Βάσεις Δεδομένων: Πρόσβαση σε ψηφιακές βιβλιοθήκες και αρχεία για αναζήτηση και μελέτη πρόσθετων ιστορικών πηγών.

Αυτά τα εργαλεία διευκολύνουν την καταγραφή, σχολιασμό, κατάταξη, ταξινόμηση και αξιολόγηση των ιστορικών πληροφοριών, ενισχύοντας την κριτική σκέψη και την κατανόηση των μαθητών/τριών σχετικά με την ιστορική έρευνα.

Οι πηγές άντλησης ιστορικού και εκπαιδευτικού υλικού περιλαμβάνουν:

1. Συμβατικές Πηγές
   • Βιβλία Ιστορίας: Σχολικά εγχειρίδια και επιστημονικές μελέτες για τον Ιωάννη Καποδίστρια.
2. Ψηφιακές Πηγές
   • Εκπαιδευτικές Πλατφόρμες: Χρήση του Φωτόδεντρου για την ανεύρεση και αξιοποίηση εκπαιδευτικού υλικού και εργαλείων.
   • Βίντεο και Ντοκιμαντέρ: Εκπαιδευτικά βίντεο και ντοκιμαντέρ από πλατφόρμες όπως το Φωτόδεντρο.
   • Ιστοσελίδες: Επιστημονικές και εκπαιδευτικές ιστοσελίδες που παρέχουν πληροφορίες και πόρους για τον Ιωάννη Καποδίστρια (π.χ., Wikipedia, Encyclopaedia Britannica).
   • Πλατφόρμες Τεχνητής Νοημοσύνης: για κατασκευή βίντεο, το οποίο παρουσιάζει τη συνολική εικόνα του μαθήματος.

Οργάνωση τάξης / διδασκαλίας

Η τάξη οργανώνεται σε ομάδες μαθητών/τριών που εργάζονται συλλογικά για να αναλύσουν και να επεξεργαστούν ιστορικές πηγές. Κάθε ομάδα αναλαμβάνει να απαντήσει σε συγκεκριμένο ιστορικό υποερώτημα, χρησιμοποιώντας ιστορικό και εκπαιδευτικό υλικό που παρέχεται από τον/την εκπαιδευτικό. Οι μαθητές/τριες συμμετέχουν σε δραστηριότητες όπως η ανάλυση χαρτών, η κριτική αξιολόγηση πηγών, η αξιοποίηση οπτικοακουστικών μέσων και η δραματοποίηση γεγονότων. Οι ομάδες παρουσιάζουν τα ευρήματά τους, ενισχύοντας τις δεξιότητες παρουσίασης και την κριτική σκέψη. Η χρήση PowerPoint και βίντεο βοηθά στην καλύτερη κατανόηση και οργάνωση του υλικού. Ο/Η εκπαιδευτικός παρέχει λέξεις-κλειδιά και διευκρινίσεις για δύσκολες έννοιες.

Ρόλος του/της εκπαιδευτικού

Ο/Η εκπαιδευτικός αναλαμβάνει τον ρόλο του/της εμψυχωτή/τριας και οργανωτή/τριας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, υποστηρίζοντας σταδιακά την τάξη καθώς εξελίσσεται το σενάριο διδασκαλίας. Λειτουργεί ως διαμεσολαβητής/τρια, διευκολύνοντας την εμβάθυνση των μαθητών/τριών στο θέμα και συνεισφέροντας στη διαμόρφωση και διερεύνηση του αρχικού ιστορικού ερωτήματος και των ιστορικών υποερωτημάτων. Μέσα από αυτόν τον ρόλο, ο/η εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τη συμμετοχή, τη συνεργασία και την κριτική σκέψη των μαθητών/τριών, προσφέροντας ταυτόχρονα υποστήριξη και καθοδήγηση όταν είναι απαραίτητο.

Ενέργειες μαθητών και μαθητριών

Οι μαθητές και οι μαθήτριες σχηματίζουν ομάδες βάσει υποερωτημάτων που προκύπτουν από την ιστορική διερεύνηση και έχουν πρόσβαση σε ιστορικό και εκπαιδευτικό υλικό. Μέσω δραστηριοτήτων και εφαρμογών, απαντούν στα υποερωτήματα, διαμορφώνουν ερμηνείες και κατανοούν τη μερικότητα του ιστορικού υλικού που μελετούν. Συμμετέχουν ενεργά στην ανάλυση χαρτών, την κριτική αξιολόγηση πηγών και τη δραματοποίηση γεγονότων, ενώ παράλληλα αναπτύσσουν δεξιότητες παρουσίασης και κριτικής σκέψης. Η συλλογική τους εργασία οδηγεί σε παρουσιάσεις των ευρημάτων τους στην τάξη, ενισχύοντας την κατανόηση και την αναθεώρηση των απόψεών τους για το ιστορικό θέμα.

"Ανασκόπηση και Συζήτηση: Αξιολόγηση της Διδακτικής Εμπειρίας"

Στη Δ΄ Φάση του σεναρίου, η διαδικασία αξιολόγησης και ανατροφοδότησης επικεντρώνεται στη σύνθεση των ιστορικών πληροφοριών και των αποτελεσμάτων που έχουν προκύψει από την ανάλυση των υποερωτημάτων. Οι μαθητές/τριες χρησιμοποιούν διαφοροποιημένα ατομικά φύλλα αξιολόγησης για να αυτοαξιολογηθούν και να εντοπίσουν τα σημεία της διδασκαλίας που κέντρισαν περισσότερο το ενδιαφέρον τους. Τα αποτελέσματα παρουσιάζονται σε PowerPoint και γίνεται συζήτηση για νέες πτυχές του υπό διερεύνηση θέματος, που θα μπορούσαν να εξερευνηθούν. ΟΗ εκπαιδευτικός παρέχει ανατροφοδότηση, βοηθώντας τους μαθητές/τριες να συνθέσουν τις επιμέρους πληροφορίες για να απαντήσουν στο αρχικό ιστορικό ερώτημα: "Πώς συνέβαλε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά την Επανάσταση του 1821 και ποιες προκλήσεις αντιμετώπισε;". Οι μαθητές/τριες αξιοποιούν τα ευρήματα από τις ομαδικές δραστηριότητες και την ανάλυση των πηγών και συμμετέχουν σε συζητήσεις, για να κατανοήσουν την συμβολή του Καποδίστρια στην ανασυγκρότηση της χώρας και τις δυσκολίες που αντιμετώπισε.

Οι διδακτικοί στόχοι εστιάζουν στην κατανόηση και σύνθεση των επιμέρους ιστορικών πληροφοριών και στην ικανότητα των μαθητών/τριών να απαντήσουν στο αρχικό ιστορικό ερώτημα: "Πώς συνέβαλε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά την Επανάσταση του 1821 και ποιες προκλήσεις αντιμετώπισε;".  Ακόμη, στόχος είναι να διαχειριστούν οι μαθητές/τριες το ατομικό φύλλο αξιολόγησης, το οποίο, εκτός από ερωτήσεις που καλύπτουν το μαθησιακό αντικείμενο, περιλαμβάνει και ερωτηματολόγιο αξιολόγησης της όλης τους μαθησιακής εμπειρίας. Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα περιλαμβάνουν την ικανότητα των μαθητών/τριών να αναλύουν ιστορικές πηγές, να αξιολογούν τις πληροφορίες και να συνθέτουν τις γνώσεις τους για να δώσουν μια ολοκληρωμένη απάντηση στο αρχικό ιστορικό ερώτημα, μέσω εποικοδομητικού διαλόγου, αλλά και να προβούν σε αυτοαξιολόγηση της ατομικής τους επίδοσης, όπως και δώσουν τη γνώμη τους για την συνολική μαθησιακή διαδικασία.

Στη Δ΄ Φάση του σεναρίου διδασκαλίας, οι μαθητές/τριες συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες που βοηθούν στην αξιολόγηση της μάθησής τους και στην ανατροφοδότηση από τον/την εκπαιδευτικό, αλλά και στην περαιτέρω καλλιέργεια της ιστορικής γνώσης, όπως:

• Παρατήρηση: Οι μαθητές/τριες παρατηρούν τις διαφάνειες PowerPoint με τις απαντήσεις των ατομικών φύλλων αξιολόγησης και τα αποτελέσματα της αυτοαξιολόγησης.
• Σχολιασμός: Σχολιάζουν τα σημεία της διδασκαλίας που τους εντυπωσίασαν περισσότερο ή που θεωρούν σημαντικά, εκφράζοντας τις απόψεις τους.
• Συζήτηση: Γίνεται συζήτηση για τα σημεία της διδασκαλίας που συγκέντρωσαν την προτίμησή τους και καταθέτουν προτάσεις για εξερεύνηση νέων πτυχών του μαθήματος.
• Καταγραφή: Καταγράφουν τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους, όπως και το τελικό αποτέλεσμα της αυτοαξιολόγησής τους, στο ατομικό φύλλο αξιολόγησης, ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή και την κριτική σκέψη.
• Κατηγοριοποίηση: Κατηγοριοποιούν τις προτάσεις και τις ιδέες τους για τη βελτίωση του μαθήματος και την εξερεύνηση νέων θεμάτων.
• Ταξινόμηση: Ταξινομούν τις προτάσεις με βάση τη σημαντικότητα και την άμεση εφαρμογή τους.
• Σύγκριση: Συγκρίνουν τις απόψεις, τις εμπειρίες και τα αποτελέσματα της αυτοαξιολόγησής τους με αυτά των συμμαθητών/τριών τους, για να αναδείξουν κοινά σημεία και διαφοροποιήσεις.
• Κατανόηση Ιστορικής Σημαντικότητας: Αναστοχάζονται για την ιστορική σημασία των γεγονότων που μελέτησαν και τη συμβολή του Καποδίστρια στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας.
• Καλλιέργεια Ιστορικής Σκέψης: Εστιάζουν σε όψεις της ιστορικής σκέψης όπως η αιτιότητα και η ιστορική και κοινωνική προοπτική, συσχετίζοντας τα ευρήματα τους με το κεντρικό ιστορικό ερώτημα.
• Σύνθεση και Απάντηση του Κεντρικού Ιστορικού Ερωτήματος: Συγκεντρώνουν τις πληροφορίες και τις απαντήσεις τους για το κεντρικό ιστορικό ερώτημα: "Πώς συνέβαλε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά την Επανάσταση του 1821 και ποιες προκλήσεις αντιμετώπισε;", προβαίνοντας σε γόνιμο διάλογο.

Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες, οι μαθητές/τριες όχι μόνο αξιολογούν την απόδοσή τους, αλλά και αναστοχάζονται τη σημασία του ιστορικού περιεχομένου, ενισχύοντας τη βαθύτερη κατανόηση και την κριτική σκέψη.

Η εκτιμώμενη διάρκεια της Δ΄ Φάσης είναι 15 λεπτά.

Στη Δ΄ Φάση του σεναρίου διδασκαλίας, οι μαθητές και οι μαθήτριες αξιοποιούν διάφορες τεχνικές διδασκαλίας για να επεξεργαστούν το ατομικό φύλλο αξιολόγησης και να απαντήσουν στο κεντρικό ιστορικό ερώτημα: "Πώς συνέβαλε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μετά την Επανάσταση του 1821 και ποιες προκλήσεις αντιμετώπισε;". Οι τεχνικές αυτές περιλαμβάνουν:

1. Καταγραφή: Οι μαθητές/τριες καταγράφουν τις απαντήσεις τους στο ατομικό φύλλο αξιολόγησης. Ακόμη, καταγράφουν τη γνώμη τους για τη συνολική μαθησιακή εμπειρία τους, όσον αφορά την υλοποίηση του σεναρίου διδασκαλίας.
2. Σχολιασμός - Συζήτηση: Σχολιάζουν τις απαντήσεις τους, επισημαίνοντας τις σημαντικότερες πτυχές και τις συνέπειες των ενεργειών του Καποδίστρια και προβαίνουν σε γόνιμο διάλογο. Αυτό τους βοηθά να κατανοήσουν καλύτερα τη σημασία των ιστορικών γεγονότων. Ακόμη, εκφράζουν τις ατομικές τους απόψεις για το σύνολο της μαθησιακής διαδικασίας.
3. Κατάταξη: Κατατάσσουν τις πληροφορίες σε κατηγορίες, όπως διοικητικά μέτρα, εκπαιδευτικά μέτρα, και διπλωματικές ενέργειες, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα του Φύλλου Αξιολόγησης, αλλά, ταυτόχρονα, βοηθώντας στη δομή και οργάνωση της τελικής απάντησης στο αρχικό ιστορικό ερώτημα.
4. Ταξινόμηση: Ταξινομούν τις πληροφορίες με βάση τη σημασία τους και τη χρονική σειρά, δημιουργώντας μια συνεκτική αφήγηση για τη συμβολή του Καποδίστρια στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας.
5. Αξιολόγηση Υποθέσεων: Αξιολογούν τις αρχικές υποθέσεις τους, χρησιμοποιώντας τις ιστορικές πηγές και το εκπαιδευτικό υλικό ως αποδεικτικά στοιχεία για να υποστηρίξουν ή να αναθεωρήσουν τις απόψεις τους σχετικά με τις δράσεις του Καποδίστρια και τη διαδικασία σύστασης ενός νέου κράτους.
6. Κατανόηση της Εμπρόθετης Λειτουργίας των Ιστορικών Πηγών: Κάνουν ανασκόπηση των ιστορικών πηγών, για να κατανοήσουν τις προθέσεις και τα κίνητρα πίσω από τις ενέργειες του Καποδίστρια.
7. Κατανόηση της Πολυπρισματικότητας του Ιστορικού Υλικού: Αναγνωρίζουν τις διαφορετικές οπτικές γωνίες και προσεγγίσεις που προσέφεραν οι πηγές, ενισχύοντας την κατανόηση της σύνθετης φύσης των ιστορικών γεγονότων.
8. Νοηματοδότηση της Διαδικασίας: Αναστοχάζονται για τη σημασία της διαδικασίας ανάλυσης και σύνθεσης των ιστορικών δεδομένων, κατανοώντας τη μερικότητα και την πολυπλοκότητα των ιστορικών αφηγήσεων.
9. Κατανόηση της Μερικότητας του Ιστορικού Υλικού: Αναγνωρίζουν ότι το ιστορικό υλικό που μελέτησαν αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής ιστορίας και ότι διαφορετικές πηγές μπορούν να προσφέρουν διαφορετικές πληροφορίες και προοπτικές.

Μέσω αυτών των τεχνικών, οι μαθητές/τριες διαμορφώνουν μια ολοκληρωμένη απάντηση στο αρχικό ιστορικό ερώτημα, ενισχύοντας τις δεξιότητες κριτικής σκέψης και ιστορικής ανάλυσης. Επιπλέον, προβαίνουν σε αυτοαξιολόγηση της επίδοσής τους. Η διαφοροποίηση του φύλλου αξιολόγησης διευκολύνει το σύνολο της τάξης στην πρόσβαση στη νέα γνώση.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται να αξιοποιήσουν τα εξής εργαλεία:

1. Ατομικό Φύλλο Αξιολόγησης: Έντυπο εργαλείο για την αξιολόγηση των γνώσεων και δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν, όπως και του συνόλου της μαθησιακής εμπειρίας, όπως την βίωσαν οι μαθητές/τριες.
2. Διαφοροποιημένο Ατομικό Φύλλο Αξιολόγησης: Προσαρμοσμένο εργαλείο αξιολόγησης που λαμβάνει υπόψη τις ατομικές ανάγκες και δυνατότητες των μαθητών.
3. PowerPoint με τα Αποτελέσματα των Φύλλων: Παρουσίαση που περιλαμβάνει τα αποτελέσματα της αξιολόγησης, για την καλύτερη οργάνωση και κατανόηση του μαθήματος, και την παροχή της δυνατότητας της αυτοαξιολόγησης στους μαθητές/τριες.

Στη Δ΄ Φάση, οι πηγές άντλησης του ιστορικού και εκπαιδευτικού υλικού συμβατικού και ψηφιακού χαρακτήρα για το σχεδιασμό των δραστηριοτήτων και την κατασκευή των ατομικών Φύλλων Αξιολόγησης περιλαμβάνουν:

1. Ιστορικά Κείμενα και Έγγραφα: Πρωτογενείς πηγές και αναφορές που αφορούν τον Ιωάννη Καποδίστρια.
2. Φωτογραφίες και εικόνες: Εικαστικό υλικό της εποχής για οπτική κατανόηση.
3. Ιστορικοί Χάρτες: Χάρτες που απεικονίζουν τις περιοχές ενδιαφέροντος κατά την περίοδο 1827-1831.
4. Ψηφιοποιημένο Υλικό: Εικόνες, βίντεο, και άλλα ψηφιακά αρχεία που είναι προσβάσιμα μέσω tablets, ηλεκτρονικού υπολογιστή ή διαδραστικού πίνακα.
5. Σχολικό βιβλίο ιστορίας Στ΄ τάξης.

Οργάνωση τάξης / διδασκαλίας
Οι μαθητές/τριες συμπληρώνουν το ατομικό φύλλο αξιολόγησης καταγράφοντας τις δράσεις του Καποδίστρια σε γεωργία, εμπόριο, ναυτιλία, στρατό, διοίκηση, οικονομία, εκπαίδευση και διπλωματία, αναγνωρίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετώπισε. Στη διαδικασία αυτοαξιολόγησης, οι μαθητές/τριες αναστοχάζονται πάνω στις απαντήσεις τους, εξετάζοντας την ακρίβεια, σαφήνεια και τεκμηρίωση. Διατυπώνουν την τελική τους απάντηση στο αρχικό ιστορικό ερώτημα και προχωρούν με δημιουργικό τρόπο στην επικοινωνία των αποτελεσμάτων της διερευνητικής εργασίας στην ολομέλεια της τάξης.

Ρόλος του/της εκπαιδευτικού
Ο/Η εκπαιδευτικός λειτουργεί ως εμψυχωτής/τρια και οργανωτής/τρια της εκπαιδευτικής διαδικασίας, παρέχοντας φθίνουσα υποστήριξη στους μαθητές/τριες καθώς προχωρούν στην εργασία τους. Καθοδηγεί τους μαθητές/τριες στη διαχείριση του φύλλου αξιολόγησης, διασφαλίζοντας ότι οι οδηγίες είναι σαφείς από όλους/όλες. Στη διαδικασία αυτοαξιολόγησης, ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τους μαθητές/τριες να αναστοχαστούν για την ακρίβεια και την πληρότητα των απαντήσεών τους, παρέχοντας ανατροφοδότηση και διορθώσεις όπου χρειάζεται. Στην τελική απάντηση του ιστορικού ερωτήματος, ο/η εκπαιδευτικός βοηθά τους μαθητές/τριες να κατανοήσουν πώς ο Ιωάννης Καποδίστριας συνέβαλε στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας μέσω διοικητικών, οικονομικών και εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων και διπλωματικών προσπαθειών, αντιμετωπίζοντας προκλήσεις όπως η οικονομική δυσπραγία, η πολιτική αντίσταση και οι διεθνείς πιέσεις, ενισχύοντας την κριτική τους σκέψη και κατανόηση της ιστορίας. Φροντίζει ώστε στον διάλογο που θα πραγματοποιηθεί, να συμμετέχει το σύνολο των μαθητών/τριών της τάξης, συνεισφέροντας ο/η καθένα/καθεμία ανάλογα με τις δυνατότητές του/της.

Ενέργειες μαθητών και μαθητριών
Οι μαθητές/τριες αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στη διαδικασία μάθησης, εργαζόμενοι ατομικά, ώστε να δώσουν τις απαντήσεις τους στο φύλλο αξιολόγησης. Ασχολούνται με τις κύριες δράσεις του Καποδίστρια στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας, όπως οι μεταρρυθμίσεις στη γεωργία, το εμπόριο, τη ναυτιλία, τη διοίκηση, την οικονομία και την εκπαίδευση, καθώς και τις διπλωματικές του προσπάθειες. Στη διαδικασία αυτοαξιολόγησης, οι μαθητές αναστοχάζονται πάνω στην ακρίβεια και πληρότητα των απαντήσεών τους, αξιολογώντας την κατανόησή τους και λαμβάνοντας υπόψη τα σχόλια των συμμαθητών/τριών και του εκπαιδευτικού. Ακόμη, δίνουν τη γνώμη τους, για την όλη διεξαγωγή του διδακτικού σεναρίου. Στην τελική απάντηση του ιστορικού ερωτήματος, οι μαθητές/τριών, μέσα από εποικοδομητικό διάλογο, κατανοούν πώς ο Καποδίστριας συνέβαλε στην ανασυγκρότηση της Ελλάδας και αναγνωρίζουν τις προκλήσεις που αντιμετώπισε, όπως η οικονομική δυσπραγία, η πολιτική αντίσταση και οι διεθνείς πιέσεις. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, ενισχύουν τις δεξιότητες κριτικής σκέψης και ανάλυσης ιστορικών γεγονότων.